Diễn Đàn Hát Văn Việt Nam
Gìn giữ âm nhạc tâm linh truyền thống

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn

Tháng 8 29, 2026 · Thờ Cúng

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn

Ý nghĩa thiêng liêng của nghi thức cúng Giao thừa – Trừ tịch

Nghi lễ cúng Giao thừa, hay còn gọi là Trừ tịch, là một truyền thống bất ly thân trong đời sống tâm linh của người Việt Nam cũng như các dân tộc Á Đông sử dụng lịch âm. Lễ hội này diễn ra vào đêm giao thừa – khoảnh khắc chốt chặn cuối cùng của năm cũ để chào đón năm mới. Theo quan niệm cổ xưa, mỗi năm có một vị Hành khiển (Thái Tuế) phụ trách cai quản nhân gian. Khi năm cũ kết thúc, vị thần này sẽ bàn giao nhiệm vụ cho vị thần năm mới. Do đó, gia chủ thiết bàn cúng ngoài trời với mục đích tiễn đưa thần năm cũ về Thượng giới và đón rước thần năm mới xuống trần gian, mong năm mới an lành, thuận lợi.

Chuẩn bị lễ vật và văn khấn cúng Giao thừa ngoài trời

Cấu thành mâm cúng Giao thừa chuẩn mực

Mâm cúng ngoài trời cần được sắp đặt trang trọng, đầy đủ trước cửa chính, thể hiện lòng thành kính của chủ nhà. Các lễ vật thiết yếu bao gồm:

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn
Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn
  • Cơ bản: Ngũ quả, hương hoa, đèn nến, trầu cau, muối gạo, trà, rượu.
  • Trang phục thần linh: Quần áo, mũ nón cho các vị Thần (mũ thần linh).
  • Mâm mặn (mân): Thủ lợn luộc, gà trống luộc, xôi, bánh chưng… (Phật tử có thể thay bằng mâm chay).

Vào đúng giờ Giao thừa, gia chủ thắp hương, đốt nến, rót rượu trà và đọc văn khấn. Sau khi hương tàn (khoảng 3 nhịp hương), tiến hành hóa vàng mã, giấy khấn để dâng cúng.

Nguồn gốc và ý nghĩa tục lệ đặt bàn cúng ngoài cửa

Theo truyền thuyết, đêm Giao thừa là lúc 12 vị Hành khiển (Thiên binh) xuống phàm gian thị sát. Vì sự vội vã, các vị không kịp vào tận trong nhà mà chỉ dung náu ở ngõ ngách. Vị Hành khiển năm cũ kết thúc nhiệm vụ, bàn giao cho vị năm mới tiếp quản. Mâm lễ được bày ra cửa chính chính là để tiễn cũ, đón mới ngay tại “ngõ ngách” – nơi các vị Thần đi qua. Do sự khẩn trương của việc bàn giao, các vị Thần chỉ ăn vội hoặc mang theo, thậm chí chỉ nhận lấy lòng thành của chủ nhà. Lễ vật thường gồm: bình hương, hai ngọn đèn/nến, thủ lợn (hoặc gà), bánh chưng, mứt kẹo, hoa quả, rượu nước, vàng mã. Lễ Trừ tịch còn mang ý nghĩa “trừ tà khí, trừ ma quỷ” để năm mới trong sạch, bình an.

Mẫu văn khấn cúng Giao thừa ngoài trời tham khảo

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn
Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn

Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)

Kính lạy:

  • Chín phương trời, mười phương chư Phật.
  • Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.
  • Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ.
  • Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
  • Ngài Cựu niên đương cai Hành khiển.
  • Ngài Đương niên Thiên quan Tống Vương Hành khiển, Ngũ Đạo hành binh chi thần, Lâm Tào phán quan.
  • Các ngài Ngũ Phương, Ngũ Hổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn thần.

Nay là phút giao thừa năm Năm cũ với năm Năm mới.

Chúng con là: Họ tên, sinh năm: Năm sinh, hành canh: Tuổi, cư ngụ tại: Địa chỉ chi tiết: Số nhà, Ấp/Khu phố, Xã/Phường, Quận/Huyện, Tỉnh/Thành phố.

Nhân phút thiêng liêng giao thừa, năm cũ qua đi, đón năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Ngài Thái Tuế trên vâng lệnh Ngọc Hoàng, dưới hộ sinh linh, trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều, lưu phúc lưu ân; Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.

Nhân dịp tân xuân, chúng con thành tâm dâng hương hoa, lễ vật, nghi lễ cung trần trước án, cúng dường Phật – Thánh, hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Kính mời: Ngài Cựu niên Thái Tuế, Ngài Tân niên Thái Tuế, Ngài Bản cảnh Thành hoàng, Ngài Thổ địa, Ngài Hỷ thần, Phúc đức, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Táo quân, chư vị Thần linh cai quản xứ này… cúi xin giáng lâm thụ hưởng.

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn
Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn

Nguyện: Tin chủ minh niên kháng thái, vạn sự lành lành, bốn mùa bình an, gia đạo hưng long, bách sự hanh thông, ngày ngày được Phật, Thần phù hộ. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư Phật chứng giám độ trì. Nam mô A-di-đà Phật (3 lần, 3 lạy).

Thờ cúng và đọc văn khấn Giao thừa tại nhà

Về nghi thức cúng Giao thừa trong nội thất, chủ nhà sẽ khấn bái Thổ Công – vị thần cai quản đất nhà (thường đặt bàn thờ tổ tiên ở giữa, bàn thờ Thổ Công bên trái) để xin phép tổ tiên về sum vui Tết. Ở miền Nam, Thổ Công thường được gọi là Ông Địa và được thờ phụng tại vị trí thấp, sát mặt đất.

Chuẩn bị mâm cỗ cúng Giao thừa trong nhà

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn
Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn

Mâm lễ này tương tự lễ cúng ngoài trời, chỉ khác là không có mũ chuồn. Chi tiết bao gồm: ngũ quả, vàng mã, hương hoa, đèn nến, trầu cau, rượu trà, bánh chưng (bánh tét), bánh giầy, bánh kẹo cùng mâm cỗ mặn hoặc cỗ chay đầy đủ, ngon miệng, sạch sẽ. Sau khi dâng lễ lên bàn thờ gia tiên, chủ nhà thắp hương, đốt nến và thành tâm cầu nguyện (đọc văn khấn). Xong xuôi lễ cúng, Tết Nguyên đán được coi là chính thức về đến với gia đình.

Nội dung văn khấn Giao thừa tại nhà:

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

– Nam mô Đương lai Hạ sinh Di Lặc Tôn Phật

– Nam mô Đông phương Giáo chủ Dược sư Lưu ly Quang vương Phật

– Nam mô Đức Bồ tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.

– Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

– Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần – các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.

Nay phút giao thừa năm cũ Ất Mùi với năm mới Bính Thân

Chúng con là: ………………… sinh năm: …………., hành canh: ………… tuổi (ví dụ: 75 tuổi), ngụ tại số nhà ………, ấp/khu phố ……….., xã/phường………., quận/huyện/thành phố ……….., tỉnh/thành phố …………………

Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn
Tận Hưởng Ý Nghĩa Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Và Trong Nhà Cùng Lạc Hồng Viên | Dịch Vụ Nghĩa Trang Chuẩn

Phút giao thừa vừa điểm, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu xuân, đón mừng Nguyên đán, tín chủ chúng con thành tâm, tu biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dường Phật – Thánh, dâng hiến tôn thần, tiến cúng tổ tiên, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời: Ngài bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ thần, Phúc đức chính thần, ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, các ngài bản gia Táo phủ Thần quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật. Con lại kính mời các cụ tiên linh, cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỉ, bá thúc đệ huynh, cô dì tỉ muội, nội ngoại gia tộc, chư vị hương linh, cúi xin giáng phó linh sàng thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ, dược thảo phụ mộc ở trong đất này, nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật. Nguyện cho tín chủ, minh niên khang thái, vạn sự cát tường, bốn mùa được bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng. Tâm thành cầu nguyện, lễ bạc tiến dâng, cúi xin chứng giám.