Truyền thuyết về Thánh Lưỡng

Thảo luận trong 'Thần tích vị Thánh khác' bắt đầu bởi THIÊNTRƯỜNG_91, 18/2/12.

Lượt xem: 1,915

  1. THIÊNTRƯỜNG_91

    THIÊNTRƯỜNG_91 New Member

    Nguồn : http://thanhnhaho.vn/Default.aspx?ctr=guest.introview&l=vi&introid=1817
    Thánh Lưỡng là một vị thần được nhân dân dọc các dòng sông Mã thuộc các huyện Vĩnh Lộc, Yên Định tôn thờ. Tương truyền có tới 99 làng dọc bờ sông Mã từ Ngã Ba Bông đến Vĩnh Quang có đền thờ ông.


    Thánh Lưỡng là Trần Khát Chân - một danh tướng của nhà Trần có tài dùng binh vì có “thuật rút đất rút đường” nhờ ở “cây gậy rút đường”. Về tên gọi này đến nay có hai dị bản khác nhau.

    - Dị bản thứ nhất kể rằng: Ông được hiển linh lên bậc thánh. Nhân dân kiêng gọi tên ông nên lấy quê hương nơi ông sinh ra là làng Hà Lương tức Hà Lãng (xã Vĩnh Thành ngày nay để đặt tên Thánh) (Lương đọc chệnh đi thành Lưỡng).

    - Dị bản thứ hai kể rằng: khi ông hiển thánh người ta lấy chức: Lưỡng Vệ Kim Ngô Đại tướng quân để thờ nên có tên là Thánh Lưỡng.

    Truyền thuyết về đức Thánh Lưỡng - Trần Khát Chân kể lại rằng: Trần Khát Chân tướng công là dòng dõi Trần Bình Trọng một tướng giỏi thời Trần, ông vốn dòng họ Lê dòng họ đời đời làm tướng - ông tổ là Lê Đại Hành Hoàng đế.

    Trần Khát Chân là người có sức khỏe phi thường nên được nhà Trần trọng dụng. Năm 20 tuổi ông đã được phong Tam công chấn nội hầu, được phong thái ấp ở ven sông Mã thuộc xã Vĩnh Thành ngày nay. Ông là người dũng cảm mưu trí có công trong việc giết chết vua Chiêm Thành là Chế Bồng Nga nên được vua Trần trọng dụng, phong là Thượng tướng quân.

    Hồ Quý Ly lợi dụng quyền hành đã dời đô vào đất Yên Tôn, xây thành cao, hào sâu, cung điện nguy nga tráng lệ hòng cướp ngôi nhà Trần.

    Trần Khát Chân và một số tướng lĩnh trung thành với nhà Trần đã chuẩn bị lực lượng giết Hồ Quý Ly nhằm khôi phục nhà Trần. Nhân việc Hồ Quý Ly tổ chức hội thề trên núi Đốn Sơn, Trần Khát Chân và một số tướng lĩnh thân thích của nhà Trần đã chuẩn bị giết Hồ Quý Ly. Nhưng việc bị bại lộ. Hồ Quý Ly phát hiện ra âm mưu nên đã bắt, giết Trần Khát Chân và những người có liên quan. Hàng trăm người đã bị sát hại.

    Trần Khát Chân bị chém đầu ở núi Đốn Sơn. Trước khi bị chém, ông hét lên ba tiếng vang động khắp vùng. Sau khi bị chém, ông còn đặt đầu vào cổ rồi mới chết. Xác chết của ông trên núi ba ngày vẫn còn tươi tỉnh. Sau này, nhân dân đã lập đền thờ ông ở ngay nơi ông đã bị giết hại.

    Một dị bản khác kể lại rằng: khi bị chém, đầu rời khỏi cổ nhưng ông vẫn vùng dậy, lấy đầu lắp vào cổ và nhảy lên ngựa phi dọc bờ bắc sông Mã, mỗi làng ông phi ngựa qua có một giọt máu rơi xuống, nhân dân lập đền thờ tại đấy. Ông đã chạy qua được 98 làng, đến làng thứ 99, ông dừng ngựa hỏi bà bán nước rằng:

    - Bà có thấy người nào bị chém đầu vẫn còn sống được không?

    Bà lão bán nước trả lời:

    - Có họa là Thánh mới như vậy được.

    Nghe bà hàng nước trả lời ông liền lấy đầu ra khỏi cổ và "hóa" ngay tại đấy.

    Một dị bản khác kể rằng: Khi Trần Khát Chân bị chém, theo lệnh của Hồ Quý Ly, xác ông bị ném xuống sông Mã. Xác ông theo bờ sông Mã, trôi dọc xuống các làng dọc bờ sông. Do sợ triều đình nên dân không dám chôn cất, nhưng ở những nơi trôi dạt vào nhân dân đều lập đền thờ. Vì vậy ở 99 làng dọc đôi bờ sông Mã đều có đền thờ ông.

    Hiện nay trên đất Vĩnh Lộc vẫn còn nhiều nơi thờ ông với tên gọi Đức Thánh Lưỡng. Và có các hình thức và phong tục có liên quan đến Đức Thánh Lưỡng - Trần Khát Chân.

    Trên núi Đún là nơi Trần Khát Chân bị hành quyết hiện nay còn đền thờ ông. Đền thờ ở sườn núi phía Bắc hướng quay về phía Bắc. Đền được dựng vào triều Lê. Đến nay đã được Bộ VHTT xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa. Tương truyền bàn thờ trong đền ở ngay trên mộ nên người ta vẫn gọi là "Thượng sàng hạ mộ".

    Trong các kỳ lễ hội thường có tục rước ngựa tượng trưng cho con ngựa chiến của Trần Khát Chân. Màu đỏ được xem là màu kiêng kỵ trong đền.

    Năm xưa, mỗi khi bị hạn hán, nhân dân thường tổ chức cầu đảo và rất hiệu nghiệm, linh ứng. Nhân dân vẫn gọi đền thờ ông là đền Đức Thánh Lưỡng.

    Trò Ngựa Hồng - Ngựa Bạch được tổ chức ở nhiều nơi, được giải thích là có liên quan đến việc ngựa chiến màu trắng (ngựa Bạch) của Trần Khát Chân sau khi xông pha trận mạc đánh nhau với kẻ thù, máu của ngài đã thấm vào lưng ngựa bạch và nó đã trở thành ngựa hồng. Diễn trò Ngựa Hồng - Ngựa Bạch là để tướng nhớ tài ba trận mạc của Đức Thánh Lưỡng.

    Lễ hội đền Thánh Lưỡng được tổ chức vào tháng 4 hàng năm. Nhân dân nhiều nơi tôn thờ Thánh Lưỡng là Thành hoàng của làng.

    Trần Khát Chân còn được thờ ở đền Tam Tổng. Đền thờ ở trước cửa Nam (cửa tiền) của thành Tây Đô bên cạnh con đường cái hoa từ cửa Nam đến núi Đún (cách thành Tây Đô gần 1km) đền này được 3 tổng (ở Vĩnh Lộc thờ) nên gọi là đền Tam Tổng.

    Trích nguồn:
    Sở KH &CN ThanhHoá - Trường ĐH Hồng Đức
     

    Bình Luận Bằng Facebook

Chia sẻ trang này