Tranh Đông Hồ

Thảo luận trong 'Quán Tứ phủ' bắt đầu bởi hoa.xuyen.tuyet, 5/9/11.

Lượt xem: 2,939

  1. hoa.xuyen.tuyet

    hoa.xuyen.tuyet New Member

    Tranh Đông Hồ, hay tên đầy đủ là tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, là một dòng tranh dân gian Việt Nam với xuất xứ từ làng Đông Hồ (xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh). Trước kia tranh được bán ra chủ yếu phục vụ cho dịp Tết Nguyên Đán, người dân nông thôn mua tranh về dán trên tường, hết năm lại lột bỏ, dùng tranh mới. Thơ Tú Xương về tranh Đông Hồ ngày Tết có câu:

    Đì đoẹt ngoài sân tràng pháo chuột
    Om sòm trên vách bức tranh gà

    Đặc điểm in ấn

    Tranh được in hoàn toàn bằng tay với các bản màu; mỗi màu dùng một bản, và bản nét (màu đen) in sau cùng. Nhờ cách in này, tranh được "sản xuất" với số lượng lớn và không đòi hỏi kỹ năng cầu kỳ nhiều. Tuy nhiên vì in trên ván gỗ một cách thủ công, nên tranh bị hạn chế về mặt kích thước, thông thường các tờ tranh không lớn quá 50 cm mỗi chiều.

    Giấy in và màu sắc

    Trong bài thơ Bên kia Sông Đuống Hoàng Cầm viết:

    Tranh Đông Hồ, gà lợn nét tươi trong,
    Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp


    Ngoài các đặc điểm về đường nét và bố cục, nét dân gian của tranh Đông Hồ còn nằm ở màu sắc và chất liệu giấy in. Giấy in tranh Đông Hồ được gọi là giấy điệp: người ta nghiền nát vỏ con điệp, một loại sò vỏ mỏng ở biển, trộn với hồ (hồ được nấu từ bột gạo tẻ, hoặc gạo nếp, có khi nấu bằng bột sắn - hồ dùng để quét nền tranh thường được nấu loãng từ bột gạo tẻ hoặc bột sắn, hồ nấu từ bột nếp thường dùng để dán) rồi dùng chổi lá thông quét lên mặt giấy dó. Chổi lá thông tạo nên những ganh chạy theo đường quét và vỏ điệp tự nhiên cho màu trắng với ánh lấp lánh những mảnh điệp nhỏ dưới ánh sáng, có thể pha thêm màu khác vào hồ trong quá trình làm giấy điệp. Màu sắc sử dụng trong tranh là màu tự nhiên từ cây cỏ như đen (than xoan hay than lá tre), xanh (gỉ đồng, lá chàm), vàng (hoa hòe), đỏ (sỏi son, gỗ vang), v.v. Đây là những màu khá cơ bản, không pha trộn và vì số lượng màu tương ứng với số bản khắc gỗ, nên thường thường tranh Đông Hồ chỉ dùng tới 4 màu mà thôi.

    Nội dung tranh

    Nội dung tranh gồm có 5 thể loại:

    1. Tranh thờ: bộ ngũ sự
    2. Tranh lịch sử: Hai Bà Trưng, Bà Triệu...
    3. Truyện tranh: Thánh Gióng, Truyện Kiều, Thạch Sanh
    4. Phổ biến nhất là chúc tụng; ví như tranh Vinh hoa - Phú quý, Nghi xuân, Gà đàn (xem thêm Bảy bức tranh gà)
    5. Tranh sinh hoạt: Đánh Ghen, Chăn Trâu Thổi Sáo, Nhà Nông, Đám cưới Chuột, Hái dừa...

    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
    [​IMG]
     

    Bình Luận Bằng Facebook

  2. Triều Viên

    Triều Viên New Member

    Đọc bài viết lại nhớ đến thơ Hoàng Cầm: Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong
    Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp.... Cám ơn bác HXT về bài viết này..:)
     
  3. hoa.xuyen.tuyet

    hoa.xuyen.tuyet New Member

    HXT cũng rất thích bài thơ này, miên quê kinh bắc hiện lên thật gần gũi, thân quen

    Ai về bên kia sông Đuống
    Có nhớ từng khuôn mặt búp sen
    Những cô hàng xén răng đen
    Cười như mùa thu tỏa nắng

    Bên kia sông Đuống
    Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong
    Dăm miếng cau khô
    Mấy lọ phẩm hồng
    Vài thếp giấy dầm hoen sương sớm

    Bao giờ về bên kia sông Đuống
    Anh lại tìm em
    Em mặc yếm thắm
    Em thắt lụa hồng
    Em đi trảy hội non sông
    Cười mê ánh sáng muôn lòng xuân xanh.
     
  4. Thanh Tùng

    Thanh Tùng Thành viên Bị cấm

    Ngày xưa thi Đại Học, câu 3 điểm là rơi đúng vào bài này. Hê hê, Hình như câu đấy mình ko làm đc :(
     

Chia sẻ trang này