[ Thần Tích ] Thánh Mẫu Đền Suối Mỡ

Thảo luận trong 'Thần tích vị Thánh khác' bắt đầu bởi Thanh Tùng, 18/2/12.

Lượt xem: 1,808

  1. Thanh Tùng

    Thanh Tùng Thành viên Bị cấm

    Suối Mỡ là quần thể thắng tích, gồm hệ thống đền, đình cổ nằm ở ven bờ suối Mỡ. Đặc biệt, ngay trước cửa đền Thượng, do sự nâng bậc của dòng suối Mỡ với những khối đại thạch chặn dòng đã tạo nên dòng thác bạc tuyệt đẹp. Đền cổ, thác nước hùng vĩ, suốt bốn mùa hối hả tuôn chảy dòng nước bạc, đôi bờ là núi non hiểm trở ngút ngàn cây lá, lại gắn với huyền tích về nàng công chúa Quế Mị Nương nên Suối Mỡ đã trở thành địa điểm du lịch hấp dẫn đối với du khách xa gần.

    Tuy nhiên, trong những năm gần đây, trên các phương tiện thông tin đại chúng xuất hiện nhiều bài viết về thánh mẫu được thờ ở đền Suối Mỡ có những thông tin không thống nhất, và có nhiều sai lệch so với bản sự tích mà nhân dân địa phương lưu truyền, được tác giả Trịnh Như Tấu ghi chép lại từ những năm đầu thế kỷ 20 trong sách Bắc Giang địa chí (xuất bản năm 1937). Sự sai lệch trong bài viết của mỗi tác giả có khác nhau, nhưng cơ bản giới thiệu về sự tích Quế Mị Nương rằng: Thời Hùng Định Vương, vị Hùng Vương thứ 16 (có nơi kể là Hùng Vương thứ 6) có một người con gái là công chúa Quế Mỵ Nương vô cùng xinh đẹp. Nhiều vương công quân tử đã đến cầu hôn nhưng nàng đều khước từ, chỉ thích du ngoạn khắp nơi, vừa ngắm xem phong cảnh, vừa thăm thú đời sống dân gian. Có một ngày, Quế Mỵ Nương đến vùng núi non phía tây Yên Tử, thấy cảnh đẹp kì thú, cây cối rậm rạp xanh tươi, nhưng ruộng đồng dưới chân núi lại khô nẻ vì hạn hán, dân tình đói rách mệt mỏi vì thiếu ăn thiếu mặc. Công chúa rất đau lòng, nàng cùng đoàn tùy tùng lên núi Huyền Đinh tìm nguồn nước. Núi dốc đứng, đường đi rất khó khăn. Bỗng nhiên một trận gió lớn nâng công chúa lên, đưa đến nguồn suối Mỡ bây giờ thì hạ xuống. Công chúa phải bấm năm đầu ngón chân xuống đá cho khỏi ngó. Bỗng nhiên từ vết lõm của các ngón chân nàng, nước mát tuôn chảy róc rách, rồi ngày càng chảy mạnh tạo nên 5 dòng thác nước chảy ầm ầm, tung bọt trắng xóa. Nước từ trong lòng núi cũng bị tiếng động đó đánh thức cùng đua nhau tuôn trào thành dòng, thành suối. Dòng suối tươi mát đó tưới cho đồng ruộng quanh năm xanh tốt, người dân nơi đây nhờ thế mà no ấm giàu có hơn lên. Nhớ ơn Quế Mỵ Nương, dân gian đặt tên cho con suối là suối Mẫu. Rồi do húy kị mà từ tên suối Mẹ, suối Mẫu người dân nơi đây đó gọi chệch là Suối Mỡ như hiên nay.

    Gần đây, trong quá trình sưu tầm di sản tư liệu về đền Suối Mỡ, chúng tôi đó phát hiện ra bản sự tích đền Suối Mỡ bằng chữ Hán, lưu trữ tại Trung tâm thông tin khoa học xã hội Việt Nam. Đọc văn bản này, đối chiếu với sự tích đền Suối Mỡ, bước đầu chúng tôi cho rằng tác giả Trịnh Như Tấu đã công bố sự tích Quế Mị nương qua văn bản chữ Hán này.

    Để góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản tư liệu và để độc giả hiểu sự thật sự tích đền Suối Mỡ, chúng tôi trân trọng công bố, giới thiệu nguyên văn chữ Hán và phần dịch nghĩa bản sự tích đền Suối Mỡ mà chúng tôi mới sưu tầm.

    Sự tích đền Vực Mỡ thờ đức Thượng ngàn thánh mẫu Quế quốc công chúa.
    Đời Hùng Định vương, đệ tam cung là An Nương có thai ba năm. Đúng ngày 14 tháng 3 sinh ra một gái đặt tên là Quế Mị nương, hình dung rất yêu kiều diễm lệ: Mặt sôi vẻ ngọc, sắc lồng tuyết băng, mày như vành nguyệt, mắt tựa sóng thu; Thực là hoa ghen đua thắm, liễu hờn kém xanh; Sánh với hoa, hoa càng thêm sắc; so với ngọc, ngọc lại sinh hương.
    Công chúa thờ cha mẹ hết lòng hiếu kính. Kịp khi Mẫu hậu băng hà, việc cự tang đã trọn, bèn tâu xin vương phụ đi chu du các vùng non nước.

    C
    ông chúa ngự thuyền rồng tìm thú tiêu dao. Đi đến đâu, đều ra ân cứu giúp những người cơ cận. Nơi nào có đất thiêng đều lập hành cung làm nơi hương khói muôn đời.
    Ngày kia ngài tới đất Nghĩa Phương, đương mải nhìn phong cảnh chợt có một lão trượng râu tóc bạc phơ, hiện đến trước nói rằng: Lão sinh từ đời vua Hoàng đế, có học Phật đạo. Công chúa cũng có tĩnh tâm, muốn theo gương lão học cách trường sinh, bất tử chăng ?
    Chúa thưa rằng: Vâng.

    Lão trượng khuyên công chúa phải tới chốn Vực Mỡ hết lòng trần, lão sẽ truyền đạo cho. Nói xong biến mất.

    Công chúa bèn thiết cung ở Vực Mỡ (đền Thượng bây giờ) vời các phụ lão trong làng đến cho vàng, bạc để tậu ruộng, mua đất. Xong rồi, chúa trở về nơi hành cung làm từ miếu và cấp vàng, bạc cho các xã sở tại phụng tự.

    Ngày 25 tháng Ba, công chúa ngự thuyền rồng ra chơi cửa bể, thấy núi Thiên Thai phong cảnh hữu tình, liền ngự lên núi thưởng ngoạn, rồi hoá. Đời sau đều tôn là Thượng ngàn Thánh mẫu./.

    Nguyễn Đặng Văn

     
    Last edited by a moderator: 24/10/17

    Bình Luận Bằng Facebook

Chia sẻ trang này