Sưu tầm vài vần thơ Xuân...

Thảo luận trong 'Thơ văn quán' bắt đầu bởi Triều Viên, 30/12/11.

Lượt xem: 1,788

  1. Triều Viên

    Triều Viên New Member





    Mãn Giác (1052-1096), một Thiền sư đời Lý. Ông chỉ để cho đời duy nhất một bài thơ - một bài kệ - làm trước lúc tịch, nhưng đấy lại là một bài thơ xuân, đan xen cảm hứng với triết luận.



    Xuân ruổi trăm hoa rụng,

    Xuân đến trăm hoa cười.

    Trước mắt việc đi mãi,

    Trên đầu già đến rồi.

    Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết,

    Đêm qua/ sân trước/ nở cành mai.



    (Theo bản dịch Ngô Tất Tố)



    Bốn câu đầu là thơ năm chữ, tượng trưng cho sự vận hành chậm rãi, trở đi trở lại của nhịp sinh học trong đời người. Đến câu thứ năm mở ra bảy chữ, liền một mạch không ngắt nhịp, như một lời tuyên chiến với sự tuần hoàn đều đặn ấy - nó đưa con người đến chỗ già lão. Và câu cuối ngắt làm ba nhịp, là một thông báo trang trọng, về cái nhân tố mới - sự hồi sinh của sức sống, sức trẻ ngay trong lòng cái già nua - đã và đang xuất hiện.





    THƠ XUÂN TRẦN NHÂN TÔNG



    Vua Trần Nhân Tông (1278-1320), người đã cùng vua cha Thánh Tông chiến thắng quân xâm lược Nguyên Mông và là người sáng lập thiền phái Trúc Lâm - cũng đồng thời là một nhà thơ với nhiều bài cảm tác về mùa xuân đầy tinh tế và sâu sắc.



    Buổi sớm mùa xuân :



    Ngủ dậy tung song cửa

    Nào hay xuân đã sang

    Một đôi bươm bướm trắng

    Gặp hoa, cánh vội vàng.



    Nhà thơ bất ngờ trước cảnh xuân đến, càng bất ngờ thấy cái rộn rã của mùa xuân qua đôi bướm trắng chớp cánh bay đến với hoa. Tình kín đáo mà cảnh thì hồn nhiên. Thi tứ đã chớp được cái khoảnh khắc ấy. Còn đây là ý nghĩ khi đến vãn cảnh chùa Cổ Châu:





    Đề chùa Cổ Châu



    Số đời thật mờ mịt

    Mắt giấu tình bên trong.

    Cai quản cung ma chặt

    Đất Phật xuân thong dong



    Từ chùa nghĩ về xứ Phật. Cõi thiền vậy đấy, nhưng biết đâu, khi mùa xuân đến thì cái tình vẫn nhen nhóm. Muốn tu được thì không gì khác phải giữ sao cho không có đất của sự cám dỗ thì mùa xuân cửa Phật mới thật yên ổn. Chuyện Phật ư? Chuyện đời và cả chuyện răn mình nữa đấy chứ!





    Trên hồ Động Thiên



    Cảnh hồ Động Thiên nọ,

    Hoa cỏ giảm mầu xuân

    Thượng đế thương hiu quạnh

    Tầng xanh chuông bỗng ngân

    (Trần Lê Văn dịch)



    Nhà vua thường hay quyến luyến với cái vẻ xuân, và lần nào người cũng nhận được những điều sâu kín từ trong những ngày xuân ấy. Người viết:



    Xuân cảnh



    Dương liễu hoa xuân điểu ngữ trì

    Họa đường thiềm ảnh mộ vân phi

    Khách lai bất vấn nhân gian sự,

    Cộng ỷ lan can khán thúy vi!



    Cảnh xuân



    Khoan nhặt chim kêu hoa liễu dầy

    Họa đường thềm dãi bóng mây bay

    Chuyện đời khách đến không hề hỏi

    Cùng tựa lan can ngắm cảnh ngoài.



    Mùa xuân đẹp đến nỗi không muốn bàn đến chuyện thế sự nữa. Khách đành cùng chủ tựa lan can mà ngắm vẻ xanh thắm của mùa xuân.



    Nhưng bài thơ hay nhất của Trần Nhân Tông về mùa xuân lại là bài Xuân nhật yết chiêu lăng:



    Xuân nhật yết Chiêu lăng



    Tì hổ thiên môn túc

    Y quan thất phẩm thông

    Bạch đầu quân sĩ tại

    Vãng vãng thuyết Nguyên Phon



    Ngày xuân thăm Chiêu lăng



    Nghiêm trang nghìn cửa quân hùm,

    Trăm quan bảy phẩm một vùng cân đai.

    Bạc đầu, chàng lính nhắc hoài,

    Chuyện Nguyên Phong cũ những ngày ruổi rong





    Tức cảnh ngày xuân (Xuân nhật tức sự) của Huyền Quang (1251-1334), một nhà thơ Thiền chính hiệu, một thi sĩ lớn khác đời Trần.



    Lỏng tay thêu gấm gái yêu kiều,

    Hoa rợp, oanh vàng lảnh lót kêu.

    Bao nỗi thương xuân, thương biết mấy,

    Là khi không nói chợt dừng thêu.





    Ở đầu thế kỷ XV có một đỉnh thơ cao vọi là Nguyễn Trãi (1380-1442). Ông cũng là người làm không ít bài thơ xuân. Ông có cái tâm hồn dạt dào của một người đa tình, ở tuổi xế chiều vẫn yêu một nữ sĩ trẻ trung là Nguyễn Thị Lộ. Cho nên trong thơ xuân của ông, có cái cảm hứng lãng mạn của một Lý Bạch muốn “cầm đuốc chơi đêm” - thắp đuốc lên mà chơi cho hết những giây phút cuối cùng trong cái đêm cuối cùng của chín mươi ngày xuân :



    Tiếc xuân cầm đuốc mảng chơi đêm,

    Những lệ (sợ) xuân qua tuổi tác thêm...

    Cầm đuốc chơi đêm này khách nói,

    Tiếng chuông chưa gióng ắt còn xuân.



    Nhưng bài thơ xuân của ông đọng lâu trong tâm tưởng nhiều thế hệ lại vẫn là bài thơ mang mạch cảm hứng Thiền : bài Bến đò xuân đầu trại (Trại đầu xuân độ). Bài thơ chỉ có 4 câu, phác họa một không gian mơ hồ, ở đấy cỏ xanh lẫn lộn với khói biếc, giữa màn mưa nước sông như vỗ vào nền trời. Và trong cái khung cảnh đều đều, động mà rất tĩnh ấy, có một con thuyền gác đầu ngủ yên trên bãi cát :



    Cỏ xuân đầu bến xanh như khói,

    Thêm nữa mưa xuân nước vỗ trời.

    Đồng nội vắng teo hành khách ít,

    Thuyền kề bãi cát trọn ngày ngơi.



    (Theo bản dịch của Phan Võ)



    Nguyễn Du (1766-1820). Nguyễn Du cũng như mọi thi hào nổi tiếng khác, vẫn thường cảm xúc về mùa xuân. Một trong những bài thơ xuân đặc sắc của ông là bài Đêm xuân (Xuân dạ:



    Đêm đen nào thấy ánh dương trong,

    Hàng liễu âm thầm đứng trước song.

    Ốm liệt giang hồ bao tháng trải,

    Xuân về mưa gió suốt đêm ròng.

    Lâu năm đất khách đèn chong lệ,

    Ngàn dặm quê hương nguyệt dãi lòng.

    Ngoài xóm Nam Đoài Long Thủy chảy,

    Trôi hoài kim cổ một dòng không.



    (Nguyễn Xuân Tảo dịch)



    Cao Bá Quát (1808-1855). Cao là một con người suốt đời đi tìm lẽ sống, một người có ý thức về sự tự do tư tưởng của mình. Ông có một bài Đêm xuân đọc sách (Xuân dạ độc thư), tứ thơ thật lạ.:



    Khách nay chẳng thấy xuân xưa nữa,

    Thổn thức xuân nay gặp khách xưa.

    Nay hóa thành xưa nào mấy chốc,

    Hư nhìn ra thực khỏi lầm chưa?

    Bao phường danh lợi cơn mưa sáng,

    Mấy bậc anh hùng đám bụi mờ.

    Tục lụy cười mình chưa dứt được,

    Gần đây sách vở quá say sưa.



    (Nguyễn Văn Tú dịch)



    Nguyễn Khuyến (1835-1909), một tài thơ kiệt xuất ở nửa cuối thế kỷ XIX. Ông cũng có nhiều bài thơ xuân. Bài thơ được nhớ rất nhiều là bài Chợ Đồng thật ra không phải là một bài thơ Thiền mà chủ yếu thuộc mạch thơ hồi cố.

    Tháng Chạp hai mươi bốn chợ Đồng,

    Năm nay chợ họp có đông không?

    Trở trời mưa bụi còn hơi rét,

    Nếm rượu tường đền được mấy ông?

    Hàng quán người về nghe xáo xác,

    Nợ nần năm hết hỏi lung tung.

    Năm ba ngày nữa tin xuân đến,

    Pháo trúc nhà ai một tiếng đùng.



    (Sưu tầm bài của Nguyễn Huệ Chi)



    Xuân ý

    Hồ Dzếnh



    Trời đẹp như trời mới tráng gương

    Chim ca tiếng hát rộn ven đường

    Có ai bên cửa ngồi hong tóc

    Cho chảy lan thành một suối hương

    Sắc biếc giao nhau, cành bắt cành

    Nước trong, hồ ngợp thủy tinh xanh

    Chim bay cành trĩu trong xuân ý

    Em đợi chờ ai, khuất bức mành?

    Giữa một giờ thiêng tình rất đẹp

    Mắt buồn và rất... rất thanh thanh

    Mày ai bán nguyệt, người ai nhỏ

    Em ạ, yêu nhau chết cũng đành



    Xuân về

    Chế Lan Viên



    Pháo đã nổ đưa xuân về vang động

    Vườn đầy hoa ríu rít tiếng chim trong,

    Cỏ non biếc dãi mình chờ nắng rụng

    Bên lau già, theo gió uốn lưng cong.

    Ðôi bướm lượn, cánh vương làn sương mỏng

    Chập chờn bay đem phấn điểm muôn hoa.

    Cất tiếng hát ngây thơ trên cỏ rộng

    Ðàn chim khuyên đua nhặt ánh dương sa.

    Hàng dừa cao say sưa ôm bóng ngả

    Vài quả xanh khảm bạc hớ hênh phô,

    Xoan vươn cành khều mặt trời rực rỡ

    Bên bóng râm lơi lả nhẹ nhàng đu.

    Ðây, tà áo chuối non bay phất phới

    Phơi màu xanh lấp loáng dưới sương mai.

    Ðây, pháo đỏ lập lòe trong nắng chói

    Ðây, hoa đào mỉm cười miệng đón xuân tươi.



    Xuân về

    Nguyễn Bính



    Ðã thấy xuân về với gió đông

    Với trên màu má gái chưa chồng

    Bên hiên hàng xóm, cô hàng xóm

    Ngước mắt nhìn trời đôi mắt trong.

    Từng đàn con trẻ chạy xun xoe

    Mưa tạnh, trời quang, nắng mới hoe

    Lá nõn, nhành non ai tráng bạc

    Gió về từng trận gió bay đi

    Thong thả nhân gian nghỉ việc đồng

    Lúa thì con gái mượt như nhung

    Ðầy vườn hoa bưởi hoa cau rụng

    Ngào ngạt hương bay bướm vẽ vòng

    Trên đường cát mịn một đôi cô

    Yếm đỏ, khăn thâm, trảy hội chùa

    Gậy trúc dắt bà già tóc bạc

    Tay lần tràng hạt, niệm na mô.



    Nụ cười xuân

    Xuân Diệu



    Giữa vườn ánh ỏi tiếng chim vui,
    Thiếu nữ nhìn sương chói mặt trời.
    Sao buổi đầu xuân êm ái thế!
    Cánh hồng kết những nụ cười tươi.



    Ánh sáng ôm trùm những ngọn cao,
    Cây vàng rung nắng ,lá xôn xao;
    Gió thơm phơ phất bay vô ý
    Đem dựng cành mai sát nhành đào.



    Tóc liễu buông xanh quá mỹ miều
    Bên màu hoa mới thắm như kêu;
    Nỗi gì âu yếm qua không khí,
    Như thoảng đưa mùi hương mến yêu.



    Này lượt đầu tiên thiếu nữ nghe

    Nhạc thầm lên tiếng hát say mê;

    Múa xuân chín ửng trên đôi má

    Xui khiến lòng ai thấy nặng nề...



    Thiều nữ bâng khuâng đợi một người

    Chưa từng hẹn đến, - giữa xuân tươi

    Cùng chàng trai trẻ xa xôi ấy

    Thiếu nũ làm duyên, đứng mỉm cười.



    Xuân đầu tiên

    Hàn Mặc Tử



    Mai sáng mai,trời cao rộng quá

    Gió căng hơi và nhạc lên mây,

    Đôi lòng cũng ấm như xuân ấm,

    Chỉ có ao xuân trắng trẻo thay !



    Mai này thiên địa mới tin khôi,

    Gió căng hơi và nhạc lên trời.

    Chim khuyên hót tiếng đầu tiên hết,

    Hoa lá hồ nghi sự lạ đời.



    Trái cây bằng vỏ bằng gấm,

    Còn mặt trời kia tợ khối vàng.

    Có người trai mới in như nguyệt,

    Gió căng hơi và nhạc lên ngàn.



    Thuở ấy càn khôn mới dựng nên,

    Mùa khô chưa gặp tốt tươi lên.

    Người thơ phong vận như thơ ấy,

    Nào đã ra đời ngọc biết tên.



    Xuân gấm đầu tiên giữa cõi đời,

    Mùi thơm ngây dại sóng con người.

    Hãy hoan hô,lời cao như sấm,

    -Vạn tuế,bay ơi ! Nắng rợp trời !




    Mùa xuân buồn lắm em ơi

    Nguyên Sa



    Mùa xuân buồn lắm em ơi

    Anh vẫn đạp xe từ Saigon lên trường đua Phú Thọ

    Đạp xe qua nhà em

    Nhìn vào ngưỡng cửa

    Nhà số 20

    Anh nhớ má em hồng…



    Anh nhớ nhà em có cửa sơn xanh

    Có một hàng rào ,có thầy ,có mẹ…

    Có ngựa chạy trong trường đua,người đi ngoài phố

    Nên anh đạp xe đi

    Rồi đạp xe về

    Mà chẳng có đôi ta…

    Mùa xuân buồn lắm em ơi

    Mỗi lần đạp xe về anh vẫn nghe lòng bỡ ngỡ

    Chiấc xe còn nguyên màu sơn xanh

    Nhưng tâm hồn đã ngả sang màu sắt dỉ

    Bời vì từ Saigon lên tận trường đua Phú Thọ

    Hết cả tiền uống một ly nước mía

    Mà cũng không gặp em

    Nên khát đắng linh hồn



    Không phải anh ngại đường xá xa xôi

    Anh cần gì đường dài

    Anh cần gì nước mía

    Anh cần gì hoa thơm và chim cười trong lá biếc

    Cũng chẳng cần cỏ thêu xanh cánh đồng xa biền biệt

    Nhưng làm sao không có bóng hai người đè lên cỏ úa

    Để anh nghe em cười mà thấy cả múa xuân…

    Làm sao chỉ có một mình anh

    Vừa đạp xe,vừa ngâm thơ ( mà đường vẫn dài)

    Ngửa mặt lên cao,trời xanh biêng biếc



    Làm sao em không ngó xuống linh hồn?...

    Sao mùa xuân mà chẳng có mưa bay

    Chẳng có người đi bên cạnh cầm tay

    Anh chẳng được hôn lên tráng ân tình

    Và nói năng những lời vô nghĩa…



    Hồ Xuân Hương



    Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,

    Mảnh tình san sẻ tí con con



    Mùa xuân Mậu Tuất 1958

    Đông Hồ



    Tóc đen mắt nhánh mực nhung huyền

    Mặt trắng lòng thơm giấy phấm tiên

    Phận mỏng chẳng vương theo cánh gió

    Nghĩa dòng khảo kết chặt tơ duyên

    Soi nhờ ánh tuyết nền thành lạnh.

    Giấu kín doanh sơn nếp thánh hiền

    Điệp tháng bốn phương mùa náo nức

    Lần thơ xuân lhóa bóng thuyền quyên



    Vũ Hoàng Chương

    Thơ say 1940



    Thuyền nhỏ sông lam yểu điệu về

    Cỏ chen màu liễu biếc chân đê

    Tình Xuân ai chở đầy khoang ấy

    Hương sắc thanh bình ngập lối quê.

    Nắng nhẹ mây hờ sương hơi hơi

    Sương thưa nắng mỏng nhạc khoan lời

    Dây đàn chầm chậm hôn lên phím

    Muôn vạn cung Hồ lả lướt rơi





    Tháng giêng nguyệt quế

    Hồ Thi Ca



    Tháng giêng nguyệt quế trở về

    Thơm hoa, thơm nụ, thơm mê mẩn người

    Hương em đọng trắng nụ cười

    Đêm giêng hai ngát khoảng trời lặng thinh



    Tôi kề em đến vô hình

    Em khai hoa để tội tình cho ai

    Tháng giêng mưa nhớ mười hai

    Giọt sương nguyệt quế trên vai thơm đầy



    Tôi già bên gốc thơ ngây

    Tháng giêng nguyệt quế trắng bay ngang đầu...





    Thời gian

    Từ Nguyên Thạch



    Đứng đầu năm nhìn cuối năm

    Thấy thời gian trên tóc mẹ màu trắng

    Thời gian có hình nếp gấp

    Chỗ đuôi mắt đã mờ



    Ta dắt mẹ đi qua những câu thơ

    Thấy thời gian héo dần năm ngón



    Trái tim không còn bận rộn

    Ta ngoảnh buồn

    Bỗng bầu vú em

    Thời gian đang nhú



    Ước vọng mùa xuân

    Hoàng Cầm



    Tôi đã im rồi thôi không nói năng

    Mưa chiều chưa đọng, nóng càng tăng

    Mồ hôi sắp lụt phòng oi ả

    Đôi vợ chồng son khó chỗ nằm



    Gió bống bang em về cõi ấy

    Tôi còn hứng chịu trận mưa chan

    Ví chăng đến lúc tôi thành đá

    Chắc vẫn thầm thương khóc hợp tan



    Xin người chớ rót lôi phong vũ

    Bão gấp trăm lần ngọn gió nam

    Chỉ muốn hứng mưa vừa tỉ lệ

    Nắng tung hoành xin bớt chói chang



    Giả sử người em như lụa nõn

    Tôi đi theo bất kể ôn hàn

    Đến đâu cũng thấy em hiền dịu

    Mây bốn phương trời xanh chứa chan



    Khí tượng đầy tin nắng đẹp tươi

    Bụi mưa nhàn nhã thả chim trời

    Mong em ấm lạnh vừa phong độ

    Anh cứ tầm xuân lấm tấm vui.




    ( Sưu Tầm)
     

    Bình Luận Bằng Facebook

  2. HườngBaby

    HườngBaby New Member

    Cảm ơn anh Triều Viên post bài này!Em rất thích 2 câu:"Mạc vị xuân tàn hoa lạc tận.Đình tiền tạc dạ nhất chi mai".:)
     
  3. huyngo_namdinh

    huyngo_namdinh Công thần

    vãi chưởng.
     
  4. Anh thật là thâm nho. hết câu vãi chưởng rồi lại cao thủ võ lâm. Đừng nói là chơi game võ lâm 2. =)).

    p/s: xin lỗi anh Triều Viên đã spam nơi cảnh thơ hữu tình này. :D
     
  5. huyngo_namdinh

    huyngo_namdinh Công thần

    chịp.cậu lại nói thế.bệnh nghề nghiệp mà.hê.chứ ko có ý gj`.ak` ma` có một cô bé bạn cậu hay là người yêu gì đó.hỏi anh là tại sao quen cậu.hê.khai mau
     
  6. Triều Viên

    Triều Viên New Member

    Ta nghiêm cấm không ai được buôn dưa lê bán dưa chuột trong Vườn thơ Xuân đầy hương sắc của ta. Ai tái phạm sẽ bị tiêu diệt, không khoan nhượng... híc....
     
  7. huyngo_namdinh

    huyngo_namdinh Công thần

    vâng tuân lệnh.
     

Chia sẻ trang này