Đình Đinh Văn Tả- Hải Dương

Thảo luận trong 'Di tích và Danh thắng' bắt đầu bởi đôngcuôngtuầnquán, 26/3/12.

Lượt xem: 3,337

  1. [​IMG]

    1- Thân Thế Đinh Văn Tả

    Đinh Văn Tả sinh ngày 26-11 năm Kỷ Hợi, niên hiệu Vĩnh Thọ thứ 2 (1599). Quê tại làng Hàm Giang (sau gọi là Hàn Giang), huyện Cẩm Giàng, phủ Thượng Hồng, (nay là phường Quang Trung, thành phố Hải Dương). Ông thuộc hậu duệ Vua Đinh Tiên Hoàng, người gốc Ninh Bình. Cụ tổ 5 đời là Đinh Đàm có công trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn. Thân phụ là Đinh Văn Phú, có công dẹp nhà Mạc, được phong Hùng Quận công. Thân mẫu là Nguyễn Thị Năng, nổi tiếng là người hiền hoà nhân hậu, sinh thời được tôn là Hiền mẫu. Đinh Văn Tả sinh tại quân doanh An Tràng, Gia Viễn, Ninh Bình. Chưa đầy một năm thì cha mất, được mẹ đưa về Hàm Giang nuôi dưỡng cho đến khi trưởng thành.

    [​IMG]

    Sinh ra trong hoàn cảnh xã hội đầy biến động, vốn có truyền thống hiếu học, Đinh Văn Tả đã sớm có ý chí rèn luyện võ nghệ, học tập binh pháp để nối nghiệp cha anh. Sinh thời Đinh Văn Tả là người thông minh, sức khoẻ phi thường, có biệt tài cưỡi ngựa bắn cung. Tính tình phóng túng, không chịu bó buộc. Năm 1624, khi đó ông 26 tuổi, nhân đi qua trường bắn, thấy quân triều đình tập luyện vất vả mà kết quả không cao. Ông xin vào bắn thử, mười phát trúng đích cả mười. Chúa Trịnh mến tài phong làm tướng Điển binh. Từ đấy ông lập được nhiều chiến công nổi tiếng.

    [​IMG]
    2- Những mốc thời gian về sự nghiệp và chiến công của Đinh Văn Tả

    Sự nghiệp của danh tướng Đinh Văn Tả được chính sử, rồi bi ký, gia phả ghi khá đầy đủ, thậm chí đến từng chi tiết trong đời thường, ở đây chúng tôi chỉ ghi khái lược.

    Năm 1625, nhận lệnh Vua đi đánh nhà Mạc ở Cao Bằng thắng lợi và lập công đầu.

    Năm 1628, cùng xa giá Vua Lê Thần Tông vào Nam đánh Nguyễn Phúc Nguyên, đại thắng, ông được phong tước Hầu.

    Năm 1633 đến năm 1638, trấn giữ vùng Hải Dương chặn đứng mọi âm mưu làm phản của nhà Mạc.

    Năm 1639, truy quét giặc ở Cao Bằng.

    Năm 1645, phụng mệnh vua cùng các con đi đánh quân Mãn Thanh ở biên giới phía Bắc, đại thắng, nhưng trận này ba con trai ông hy sinh.

    Năm 1648, ở tuổi 50, ông lấy vợ thứ là bà Nguyễn Thị Huống, con gái quan Trung hầu họ Nguyễn, người thôn Đông Cao, xã An Lạc, huyện Thanh Lâm. Bà Huống sinh 2 con trai, sau đều thành đạt.

    Từ năm 1649 đến 1658, suốt 9 năm liền, ông cầm quân đánh giặc ở phía Nam, thu 7 huyện ở phía nam sông Gianh.

    Năm 1652, ông phát hiện bọn Hoàng Nhân Dung có âm mưu chống lại triều đình kịp thời trấn áp.

    Năm 1659, Đinh Văn Tả được thăng chức Đô đốc đồng tri, tước Lộc Quận công.

    Năm 1659-1662, trấn thủ thành Nghệ An.

    Năm 1663, trở về kinh, lĩnh nhiệm vụ diệt tàn quân Mạc ở An-Quảng (vùng Quảng Ninh ngày nay).

    Năm 1668, tiếp tục tấn công quân Mạc ở Cao Bằng. Khi về được thăng Tả đô đốc, tước Thiếu bảo.

    Năm 1672-1674, đốt cháy các thuyền chiến của giặc và giữ nguyên biên thuỳ.

    Năm 1676, ông đã gần 80 tuổi vẫn hăng hái cầm quân ra trận diệt tàn quân Mạc ở biên giới, chấm dứt cơ đồ nhà Mạc.

    Với những chiến công trên, ông được phong Thiếu uý Thái bảo Quận công, ban Long triều tán tướng, miễn lễ khi vào chầu.

    [​IMG]

    Năm Đinh Tị (1677) Vua cho lập sinh từ thờ Đinh Văn Tả tại quê Hàm Giang và sinh phong Thành hoàng bản thổ, Thượng đẳng Đại vương, ban 300 mẫu ruộng làm lộc điền tại Hàm Giang, Hàm Thượng, Bình Lâu, chia cấp cho dân cày cấy, chưa kể tài sản riêng của gia đình ông. Đây là trường hợp hiếm có dưới triều đại phong kiến. Chúng ta biết rằng, thời Trần, sau kháng chiến chống Nguyễn, chỉ có Trần Hưng Đạo được triều đình cho lập đền thờ khi còn đang sống. Nhưhg Trần Hưng Đạo khi đó không chỉ có công lớn mà còn là thân phụ của Hoàng hậu Trần Nhân Tông, ông vua đương chức. Còn Đinh Văn Tả là ngoại thích, thê thiếp cũng không phải Công chúa hay thuộc dòng hoàng tộc mà được lập đền thờ khi còn sống là ân sủng đặc biệt của triều Lê trung hưng. Khi ông đi đánh dẹp nhà Mạc ở Cao Bằng, có lấy người vợ ba người địa phương, hậu duệ của dòng này cũng khá hiển đạt.

    Ngày 4 tháng 5 năm Ất Sửu niên hiệu Chính Hoà (1685) ông mất tại nhà riêng tại Kinh đô, thọ 87 tuổi, vua Lê, chúa Trịnh thương tiếc thân hành điếu phúng, an táng ông theo nghi thức vương giả. Vua ban thuỵ là "Vũ Dũng". Về sau con cháu ông nối nhau làm tướng, cầm quân, đánh giặc nổi tiếng. Dân gian có câu: "Quan làng Lặc (Ngọc Lặc), đánh giặc làng Hàm (Hàn Thượng)" là tán dương chi họ ông.

    3- Lăng mộ, thần phả sắc phong

    [​IMG]

    Tại Hàn Giang, nay thuộc phường Quang Trung, còn 3 di tích: Lăng mộ Đinh tướng công cùng phu nhân, Nhà thờ họ Đinh và Đình Hàn Giang.

    Lăng mộ Đinh tướng công là mộ hợp táng, gồm tướng công, chính thất Phạm Thị Ngọc Điều, thứ thất Nguyễn Thị Ngọc Huống.

    [​IMG]

    Mộ của Đinh Văn Tả được an táng một lần, theo kiểu mộ xác ướp, bảo vệ di hài lâu dài. Năm 1942, khi thực dân Pháp làm sân bay dã chiến, đã khai quật những ngôi mộ này.

    Chính thất Phạm Thị Ngọc Điều, được phong "Ấm quận công phu nhân", sau được phong "Trung đẳng đương cảnh thành hoàng, tư dung đoan hạnh trinh thục hụệ phương, Ngọc Đào công chúa". Bà tạ thế giờ Tỵ, ngày 5 tháng 3 năm Nhâm Thìn (1652). Sau khi mất được vua ban 12 chữ vàng:" Kim chi ngọc diệp, Tiên phái thuần nữ, cẩn tiết công chúa". Bà có 3 con trai theo cha đánh giặc và đều hy sinh tại chiến trường.

    Thứ thất Nguyễn Thị Ngọc Huống, sinh năm Mậu Thìn(1628), là người thân thích với chính phu nhân, lấy tướng công năm 21 tuổi. Bà có công lao giúp chồng đáng giặc, nhiều lần mang của riêng cấp cho quân lính hoặc giúp dân khi hoạn nạn. Năm Nhâm Tý(1672), theo chồng đánh giặc ở Thuận Quảng (Thuận Hoá, Quảng Bình), sau lại về đánh chiếm các vùng Thái Nguyên, Tuyên Quang, Lạng Sơn; đào hào đắp luỹ ở Cao Bằng, dụ giặc ra hàng, lập chiến công hiển hách, được phong Đương cảnh thành hoàng. Ngày 6 tháng 3 năm Nhâm Tuất (1682) bà qua đời, được vua ban sắc phong và cờ có chữ Duệ để thờ phụng.

    [​IMG]

    Hiện nay tại khu di tích còn 15 tấm bia nói về Đinh tướng công, trong đó có 7 tấm khắc dựng từ khi tướng công còn đang sống. Tác giả của những văn bia này phần lớn của các vị đại nho đương thời biên soạn. Trong đình có đôi câu đối cổ nêu được tài năng và sự nghiệp của tướng công:

    Tiết việt quyền long triều túc tướng,

    Phiên viên trách trọng quốc nguyên thần.


    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    [​IMG]

    Năm 1993, Bộ Văn hóa có Quyết định công nhận Đình – Miếu - Lăng Đinh Văn Tả là khu di tích Lịch sử - Văn hóa quốc gia. Miếu thần hoàng Đinh Văn Tả còn gọi là nhà thờ họ Đinh, làm kiểu chữ Nhị, tiền tế 5 gian, hậu cung 3 gian. Bên cạnh miếu là lăng Đại vương Đinh Văn Tả, có hợp táng cả hai phu nhân. Khu lăng có tấm bia 4 mặt khắc dựng năm 1677. Ngày húy kỵ của Đại vương (ngày mùng 4 tháng 5 âm lịch), con cháu dòng họ Đinh Văn Hàn Giang, Hải Dương tổ chức tế lễ theo nghi thức cổ truyền, thành kính. Hàng năm, họ tộc Đinh Văn và nhân dân thành phố Hải Dương tưng bừng tổ chức lễ hội tại khu di tích Lịch sử - Văn hóa Đình – Miếu – Lăng của Thượng đẳng Đại vương, Thượng đẳng thần hoàng Đinh Văn Tả vào ngày mùng 8 tháng 3 âm lịch cùng dịp với lễ hội Hoa Lư (Ninh Bình) kỷ niệm vua Đinh Tiên Hoàng.

    [​IMG]

    Hằng năm, vào ngày 8 tháng 3, con cháu dòng họ Đinh của Hàn Giang sinh sống ở mọi miền đất nước, hành hương về đình cùng nhân dân địa phương tổ chức lễ hội trọng thể, tưởng nhớ công ơn của tướng quân cùng phu nhân. Trong số khách dự lễ hội, phần lớn là người nội thành Hải Dương, họ đến lễ Thành hoàng đồng thời thể hiện sự biết ơn người tiền chủ của phố phường mình đang sống.

    [​IMG]
     
    Chỉnh sửa cuối: 26/3/12

    Bình Luận Bằng Facebook

  2. truclamthientruong

    truclamthientruong New Member

    Ngôi đình thật đẹp. Đâu phải cứ cao to mà đẹp.
    Tuy nhiên việc Sắc phong mà để lên chiếu (cái chiếu không thể nói là sạch được), mà lại là chiếu cũ, rồi việc xúm xít quanh bức Sắc như thế, chiếu trải trên sân, đi giầy đi dép,... là biểu hiện sự cẩu thả, tùy tiện. Có câu : Kính giả trọng chung - có nghĩa là kính tức là biểu hiện đến cùng của sự trọng.
    Kinh Nhân quả Phật nói : Đời nay lùn thấp do nhân gì? Xưa xem Kinh để dưới đất. Tuy bức Sắc này không phải là Kinh, nhưng nó cũng là vật đáng để tôn trọng, cung kính
    Nhìn bức ảnh ông Hồ Chí Minh đọc văn bia ở Côn Sơn, là lãnh tụ nổi tiếng mà vẫn quỳ xuống mà đọc. Đấy là biểu hiện của sự "Kính giả trọng chung"
     
  3. cutihanoi

    cutihanoi New Member

    bác nói hay và đúng quá ! '' kính giả trọng chung""
     
  4. Trí Minh

    Trí Minh Active Member

    Câu này cổ nhân nói mà bác ấy nói lại hay hơn cả cổ nhân....
     
  5. Triều Viên

    Triều Viên New Member

    ấy người ta gọi là 'hậu sinh khả úy", "con hơn cha là nhà có phúc" đấy lão ạ. Ông Trúc Lâm thâm hậu lắm. Thật lấy làm kính trọng!
     
  6. Trí Minh

    Trí Minh Active Member

    Dạ bẩm tôi vẫn cung kính sợ hãi chứ đâu dám mạn nhà Ngài đâu mà quan thầy phải nhắc.
     
  7. Thanh Tùng

    Thanh Tùng Thành viên Bị cấm

    Cứ phải nhắc đi cho thêm phần "quý hóa".
     
  8. Quyet_Son_Dong

    Quyet_Son_Dong New Member

    năm 2005 em có làm phục chế lại đồ thờ và tượng pháp cho một ngôi đền ở ngay mặt đường ( không nhớ địa chỉ tên của đền ) , tại thị xã vĩnh yên vĩnh phúc , cũng may mắn vì hỏi thăm về lịch sử của ngôi đền mà em được các cụ kể lại về lịch sử của nhà ngài , và các cụ còn cho xem dất nhiều Sắc phong , về vị tướng thờ tại đền , tuy nhìn vào không hiểu lắm nhưng em thấy nhũng gì thể hiện trên tấm Sắc phong thì không còn gì phải bàn , Rồng chầu mặt nguyệt , chữ của người viết thì quá đẹp , cộng với con dấu nũa chứ . em thấy cũng phải đến 15 chiếc Sắc phong , được các cụ bọc vào giấy bạc , và để vào trong ống tre , ben ngoai mới là hộp đựng Sắc phong , được sơn son thiếp bac , phủ hoàn kim đẹp lắm .
     
  9. sơn ơi trước khi đăng cái gì về Đình Đền Chùa của tỉnh mình thì hãy xem xét lại tất cả xem đã đúng chưa nhé ,còn có chỗ nào chếch lệch không. Em đăng lên là điều quý hóa thôi, càng làm cho mọi người biết về di tích lịch sử tỉnh nhà, nhưng đưa lên mà có những chỗ không đúng thì để làm người ta cười cho. Sửa lại đi em.
     
  10. cutihanoi

    cutihanoi New Member

    em cũng là con cháu thành đông đây ! mong anh post nhiều ảnh về di tích của tỉnh ta nhé
     
  11. Vì mùng 8-3 vừa rồi là lễ hội của đình. Em muốn nhân cơ hội đó đăng lên diễn đàn để mọi người cùng hiểu thêm về những dy tích lịch sử của Hải Dương. Và em thấy bài viết trên ở trên mạng và những zì em đọc ở bia của đình khá khớp nhau. Và hình ảnh cũng chính là những zì đình đang có. Anh chỉ cho em chỗ ko đúng vs. Để em sửa luôn. hi
     

Chia sẻ trang này