Tam Vị Thánh Mẫu và quan điểm cần thống nhất.

LTS: Kính thưa anh chị em việc tôn thờ và tín ngưỡng tam phủ công đồng tứ phủ vạn linh trong đó chủ thuyết về Tam Vị Thánh Mẫu hiện đang còn nhiều điểm chưa đồng nhất trong quan niệm của cả các học giả lẫn thanh đồng. Trí Minh đưa ra trên đây quan điểm của cá nhân mình về một chút thuyết Tam Vị Thánh Mẫu mà Trí Minh quan tâm cũng như thống nhất trong hệ thống điện thờ cũng như khóa cúng tứ phủ tại tất cả các đền điện và chùa viện mà Trí Minh có trách nhiệm trông coi.

Đệ Nhất Thiên Tiên Thánh Mẫu (Ngài đồng nhất kiêm chi cả Địa phủ chúng tiên) Danh hiệu: Mẫu thượng thiên .Thiên tiên thánh mẫu

Sắc Phong: Liễu Hạnh Quỳnh Hoa Dung công chúa,tặng phong Chế Thắng Hòa Diệu Đại Vương tái cấp gia bân Mã Hoàng bồ tát.(Thượng Đẳng Tối Linh Thần)


Đệ Nhị Thượng Ngàn Thánh Mẫu Danh hiệu: Mẫu Thượng Ngàn .Sơn Lâm Chúa Tiên,Lâm Sơn Thánh Mẫu ,

Sắc Phong: La Bình Quế Hoa công chúa ,Lê triều công thần , Diệu Tín Diệu Nghĩa thiền sư ,tặng phong Lê Mại Đại Vương, Bạch anh chưởng quản sơn lâm sơn trang Nhạc Tiên Thánh Mẫu (Thượng Đẳng Tối Linh Thần)


Đệ Tam Thánh Mẫu Danh hiệu: Mẫu Thoải cung .Thủy Cung công chúa .Bát Hải Động Đình Thần Nữ .Bạch Ngọc Thủy Tinh Xích Lân Long Nữ công chúa (Thánh Mẫu Đệ Tâm hiện chưa khảo cứu được sắc phong thần phả thuộc hàng phúc thần nào tuy nhiên nhị vị Thánh Mẫu thuộc hàng Thượng Đẳng Thần nên tạm suy tôn ngài lên ngôi vị Thượng Đẳng Tối Linh Thần)






Văn kiều thỉnh hát rằng :

Thỉnh mời Đệ Nhất Chúa Tiên
Sắc phong Chế Thắng xe loan ngự về
Phủ Dày Vân Cát thôn quê
Giáng sinh vào cửa họ Lê cải Trần
Hình dong cốt cách thanh tân
Mười năm định giá hôn nhân xướng tùy
(trích " Văn thỉnh Mẫu Đệ Nhất Thiên Tiên")

Thỉnh mời Đệ Nhị Chúa Tiên
Vốn xưa Mẫu ngự trên đền Đông Cuông
Hình dong nhan sắc khác thường
Giá danh đòi một hoa vương vẹn mười
Biết đâu lá thắm thơ bài
Lòng trinh chẳng động một vài giá xuân
(trích " Văn thỉnh Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn")

Thỉnh mời Đệ Tam Chúa Tiên
Xích Lân Long Nữ ngự đền thoải cung
Kính Xuyên sớm kết loan phòng
Thảo Mai tiểu thiếp ra lòng gieo oan
Kính Xuyên chẳng xét ngay gian
Nỡ đem đầy chốn lâm san một mình
(trích " Văn thỉnh Mẫu Đệ Tam Thoải Cung")

 

Vậy thánh mẫu cửu trùng thì đem đi đâu rồi?

 

Cửu Trùng cũng chỉ là một tưởng tượng của dân gian về một vị Thánh Mẫu ngự trên chín tầng mây mà thôi, còn xét sử sách Trung Hoa cũng có vài vị Thánh Mẫu nghự trên thiên, còn Việt Nam ta thì duy chỉ nói có Liễu Hạnh Thánh Mẫu là từ trên trời xuống vậy. Nói thế này chắc có nhiều ý kiến trái chiều đây nhưng Trí Minh mong như vậy, mong tôic này sẽ sôi nổi tranh luận nhưng không nổi cáu các bạn nhé.

 

ủa như vậy quyền của thánh mẫu Liễu to quá?cai quản đến cả 2 miền thiên địa?nếu như trí minh nói là tưởng tượng thì thánh trong tứ phủ cũng chỉ là tưởng tượng hết mà thôi....vốn dĩ đạo mẫu có khởi nguồn ngàn xưa tôn thờ tự nhiên mãi đến sau này thời đại Lê- Nguyễn mới phát triển đến dần có hệ thống như bao giờ,họ đã gán các vị thánh tứ phủ cho những nhân vật lịch sử của từng địa phương.thiết nghĩ như tôi thì thánh mẫu liễu hạ trần để cho trần gian biết danh tiếng và làm đạo mẫu quy củ hơn thôi chứ vị đứng đầu chưa chắc đã là mẫu liễu

 

Trí Minh với chủ thuyết Tam sinh tam hóa thì cho rằng, Cửu trùng Thanh vân, Phạm Thị Thân Chân Nhân, Liễu Hạnh, Quỳnh Hoa cũng là Ngài mà thôi. Giống như kiểu Hoàng Đế là Thiên Tử, thế Thiên hành đạo sau khi băng hà thì về trời làm tánh trên trời. Như Huỳnh Đế Hiên Viên của Trung Hoa. Thì Liễu Hạnh Thánh mẫu Phụng thiên tế thế, thừa Phật Hàng ma trong 2 cõi Nhân, Thiên cũng không có gì là quá lạm. Hơn nữa đến quan Tuần có có tài Kiêm chi Tam giới các tòa nữa là đức Thánh Mẫu Liễu Hạnh.

 

nếu nói vậy thì cần gì nhiều thánh đến vậy một người kiêm hết ?Cửu trùng thanh vân ở đây chính là nói đến cửu thiên huyền nữ(quan điểm riêng)chứ không phải là thánh mẫu Liễu.nếu nói mẫu Liễu cai quan cả trời lẫn đất vậy thì mẫu hơi bận dộn rồi,lục cung trên thiên đình quản cai hết cả được tất thảy tiên nữ trên thiên cung sao(trong khi chính mẫu cũng phải đi hầu dâng chén ngọc cho ngọc Hoàng)thiết nghĩ mẫu trời vẫn mãi là cửu trùng thanh vân quản cai hết thảy các tiên nương thượng giới.mẫu địa là thánh mẫu Liễu quản cai trần phàm gần gũi nhân gian đúng như ý nguyện của ngài.mẫu đệ tam không ai bàn cãi được vẫn là mẫu thủy cung.thượng ngàn thiết nghĩ là lê mại đại vương

 

Thế lại thành tứ vị Thánh Mẫu rồi hi hi, Còn nói quản cai chúng tiên thì trên trời đã có Tam thập tam thiên thiên chúa Ngọc Hoàng thượng Đế, Địa Phủ có Bắc Âm Phong Đô Nguyên Thiên Đại Đế, Thủy Phủ có Phù Tang Cam Lâm Đại Đế rồi. Tuy Nhiên chúng ta phải lưu ý là cai quản chư Tiên Thánh cõi Nam Giao, xem lại sắc phong La Bình Công Chúa. Đức Liễu Hạnh cũng chỉ sắc phong Đế Nữ Việt Nam mà thôi không có quyền cái vũ trụ các vị thần tiên trong tứ phủ của ta kể cả trong thần tích,sắc phong, hay bản văn cũng chỉ là cai quản cõi Nam Giao thôi. Nên Trí Minh mới cầm đầu chủ thuyết Thiên Địa nhân luân tịnh đồng nhất lý, mà cung tôn Vân Hương cung chủ lên ngôi chí tôn trong cõi Nam Giao về Chúng Thiên Tiên và Địa Tiên.

 

Tiên nam do Ngọc Hoàng thượng đế cai quản chúng tiên nữ do Vương mẫu cai quản ở đây là mẫu cửu trùng.còn bốn mẫu tại sao lại đi thờ ba...thiết nghĩ cũng do người ta kiêng con số thôi số 4 là số tử không đẹp số ba là số sinh do vậy theo quan niệm của tôi thì tam tòa thánh mẫu là:mẫu cửu ngồi chính giữa màu đỏ, mẫu liễu ngồi bên tay trái sẽ là áo vàng,mẫu thoải cung bên phải áo trắng mẫu thượng ngàn đã được thờ riêng ban sơn trang sơn lâm(quan điểm riêng).....Mẫu Liễu có thần tích rõ ràng và giáng thế việt nam các triều đại muốn tự tôn dân tộc do đó sắc phong bà làm thần chủ....còn nói theo đúng nguyên văn thì mẫu cửu trùng vẫn mãi là thần chủ chính thức của bốn cõi thiên địa thủy nhạc

 

Hôm nào mình nhờ Hải Anh post nguyên văn Khoa Cúng Thánh Mẫu lên cho bạn tham khảo nhé, Tuy nhiên trời cũng vô khối thần nữ như bà Nữ Oa nương nương, Diêu Trì Kim Mẫu, Thiên Hậu Thánh Mẫu, Cửu Thiên Huyền Nữ họ đều là của người Tàu hết không có ai là người Việt Nam cả. Duy chỉ có Tam vị nêu trên là người thuần Việt sắc phong cai quản cõi Nam Giao với Trí Minh Vân Hương cung chủ vẫn là ngôi đệ nhất. Cho nên ở nhà Điện thờ tứ phủ dưới chùa Trí Minh đều viết cốt trong 3 pho tượng như thế cả. Còn nữa thời phong kiến trong Hình Luật không phải vua mà mạc áo màu vàng Hoàng Anh đều bị chu di cả.

 

Thôi Trí Minh có việc sang Nam Định tý, tối về tranh luận tiếp, 2 chúng ta đều là quan điểm cả nhân không để mất hòa khí nhé. Chừng nào sôi nổi hơn nhiều ý kiến nghiêng về chủ thuyết nào thì chúng ta theo số đông. Mến bạn công đông các chúa lắm làm sôi động topic của Trí Minh.

 

ủa thế thì các chầu đệ tứ chầu mười ông hoàng mười ........chu di hết rồi?ukm cứ cho là ý kiến của trí minh là đúng đi...hôm hô thần nhấp tượng có hô đúng là thiên tiên đệ nhất vân hương không hay lại hô đệ nhất thiên tiên thanh vân công chúa.....còn khoa cúng thánh mẫu thiết nghĩ tôi vân thấy đệ nhất thiên tiên thanh vân vương mẫu đệ nhị địa tiên vân hương thánh mẫu đệ tam thủy cung đệ tứ thượng ngàn(khoa cúng tổng hợp)nếu nói người tàu với người việt nam....chẳng lý nào ta lại bỏ qua(thế thì ta lại phải hỏi tại sao các cụ lại thờ tứ vị thánh nương đại càn,lại đâu có ông tám bắc quốc ?Ngọc hoàng cũng của người tàu đó ta hãy bỏ chỉ có ông TRỜI mới là của việt nam ta thôi

 

cảm ơn đã quá khen...quan điểm trái chiều khó hòa...dĩ hòa vi quý

 

Bản thân tôi tôi không phủ nhận Mẫu Cửu Trùng Thanh Vân Công Chúa. Nhưng chúng ta người Việt Nam sao chúng ta không đề cao các vị thánh của chúng ta. Mẫu Liễu, Mẫu Thượng Ngàn và Mẫu Thoải đều có thần tích rõ ràng, và đều là những vị thần của chung ta. Vậy sao chung ta không tôn thờ nhỉ. Còn về mẫu Cửu tôi thấy ở các đền các điện vẫn thờ nhưng thờ riêng ở một ban đó là mẫu bán thiên hay cửu thiên. Không biết ý kiến mọi người như nào

 

con số 3 là con số đẹp hơn nữa 3 mẫu của ta đều có thần tích rõ ràng cớ sao lại nên điểm thêm 1 bà của trung quốc vào, theo quan điểm của tôi cũng nên 3 bà mẫu. Ông hoàng 10 là tướng, ra trận làm sao ông được mặc áo vàng, chẳng qua giờ hầu thì mặc màu vàng thôi, mong mọi người chỉ giáo

 

về cái quan điểm này thì các bạn k nên cái nhau về tam tòa vương mẫu
- đệ nhất thượng thiên màu đỏ - cửu trùng thiên thanh vân công chúa
- đệ nhị địa tiên màu xanh - liễu hạnh công chúa
- đệ tam màu trắng - xích lân long nữ
Bà la bình thì được thinh riêng và trong khoa cúng luôn luôn là tái thỉnh thượng ngàn lệ mại đại vương , bạch anh công chú . Vì vậy cung sơn trang luôn được lập riêng thờ riêng chứ k chung với tam tòa thánh mẫu .

 

Vậy còn ban thờ mẫu cửu thiên, bán thiên ở giữa trời thì là như nào. Mong các bạn giải đáp giùm.

 

mẫu bán thiên là mẫu bán thiên mão dậu công chúa , tương truyền là bà cũng đánh dơi chén ngọc , bị đầy xuống trần , hẹ giờ mão bắt đầu xuất phát tây vương mẫu thấy thương , nên tấu với ngọ hòang đang đi đường thì được gọi là lúc đó đã sang h dầu .
Thế là bà bị phạt là cứ ngày ngày đi từ Đông sang tây từ h mão đến dậu , nên được gọi là bán thiên mão dậu công chúa

 

Nếu theo quan điểm Tam Tòa Mẫu: Đệ Nhất: Mẫu Liễu, Đệ Nhị: Mẫu Thượng, Đệ Tam: Mẫu Thoải. Thì như giờ chúng ta đi về các đền phủ thì đều thấy phối thờ tại ban mẫu tượng như vậy. Hầu như không thấy phối thờ 4 mẫu ( đệ nhất cửu trùng thiên - thiên phủ, đệ nhị địa tiên - địa phủ, đệ tam thủy nữ - thoải phủ, đệ tứ thượng ngàn - nhạc phủ ). Tại các đền, điện, phủ, cung mẫu tại các chùa khi phối thờ đều có ban thờ riêng của sơn trang chúa tiên ( tuy nhiên vẫn thờ mẫu thượng ngàn trong tam tòa mẫu ). Nếu như hiểu theo quan điểm của anh Trí Minh thì mẫu thượng và chúa thượng La Bình là một. Nhưng thắc mắc của em là, nếu hiểu theo như vậy thì tại sao trong cùng một điện thờ lại phối thờ 2 tượng mẫu thượng?
Thứ 2 là: nếu hiểu theo quan điểm haianh thì là theo quan điểm cúng thánh của pháp sư là thờ tam tòa mẫu đúng theo tín ngưỡng tam phủ: thiên, địa thoải ( ban tam tòa mẫu ), Thượng ngàn sơn lâm thuộc nhạc phủ. ( như các tài liệu em đọc thì tín ngưỡng tam phủ xuất hiện trước tín ngưỡng thờ mẫu tứ phủ. Tín ngưỡng tam phủ khởi xuất từ đồng bằng bắc bộ mà tiền thân là tín ngưỡng thờ phật mẫu tứ pháp với mong muốn cầu mong về sự lưu hòa trong sản xuất nông nghiệp, phủ thượng ngàn - đệ tứ, sau này xuất hiện thêm là bởi sự giàu có của sản vật sơn lâm, con người mưu cầu của cải vật chất và quan niệm các của cải này ở trên rừng mang tính tự nhiên, sẵn có và vô cùng phong phú, vượt hơn hẳn những của cải vật chất do con người làm ra do vậy tôn xưng thờ phụng phủ thượng ngàn để cầu xin sự giàu có...../ Và như bản thân em đi lễ thì luôn quan niệm rằng: mẫu đệ nhất thiên phủ - cửu trùng thiên ( phối theo niềm tin dân gian thì mẫu Liễu trong lần giáng sinh thứ nhất và thứ 2 cũng chính là hiện thân của đức thánh Cửu thiên huyền nữ.) đệ nhị địa phủ: Thánh mẫu sòng sơn, đệ tam thoải phủ: Thánh Mẫu Đền Rầm - Hàn Sơn - Dùm....... Phủ thượng ngàn thuộc chúa thượng ngàn được thờ tách riêng ( mẫu tứ phủ ): đền thờ tại Đông Cuông. ( em cũng còn có thắc mắc muốn được anh chị em cùng góp ý riêng về Mẫu Thượng Ngàn và Chúa Thượng Ngàn nữa ak. Nhưng có lẽ để trong một đề tài khác sẽ hỏi cả nhà về vấn đề này sau ak )

 

bạn nhần đó mẫu núi dùm là bà bạch canh công chúa .
Rất xin lỗi chư vị nhưng mà chư vị không nên lấy màu áo ra để chỉ các vị theo phủ , ngũ hành , ....... hoàn toàn sai đó
- VD bà mẫu liễu hạnh vì sao lại mặc áo xanh trong văn chúa có câu "áo vàng đổi lẫn áo xanh " hay như là bên bà thượng ngàn đó k phải ai cũng dùng mẫu xanh đâu có nơi lại dùng màu xanh lam , rồi có khi biến tường màu tím , màu đen .
Và các bạn đừng nghĩ là màu đỏ là thiên phủ không hoàn toàn đúng đâu màu đỏ lại chỉ nhạc phủ ngũ nhạc thần vương , màu xanh lại dùng cho thiên phủ trí tôn , màu tím lại dùng cho thoải phủ phù tang , màu vàng dùng cho địa phủ bắc âm phong đô nguyên thiên đại đế ....
Màu sắc chỉ là đặc chưng cho các bà thôi , k nhằm chỉ ngôi thứ hay phủ nọ phủ kia đâu

 

Em về đền Dùm, xin xem thần tích, thần phả, sắc phong tại nơi này của các triều đại phong kiến phong cho Mẫu để tìm hiểu lại về việc ở đền Dùm thờ mẫu Thoải hay thờ mẫu Thượng nhé. , hơn nữa ở đây chúng ta đang nói trên quan điểm nhận thức dân gian về tín ngưỡng tứ phủ, bà con xưa nay đi lễ thì thường căn cứ vào màu sắc diện y của thánh trong bốn phủ để thỉnh lễ về nhà ngài ( điều này đúng ngay cả trong khi bắc ghế hầu thánh ), hàng chầu bà có sự thiên biến màu sắc phong phú đa dạng hơn, nhưng là do dân gian căn cứ vào vùng miền và linh tích hiển thánh của các thánh Chúa mà rồi vận y sắc như thế. Còn chúng ta ko nói trên quan điểm màu nào của phủ nào theo cách hiểu của pháp sư ( không phải ai cũng biết cái đó ), chúng ta nói trên quan điểm tín ngưỡng và niềm tin của dân gian, của đa số người đi lễ )