Chép lại một tài liệu đàn nguyệt hát văn

Thảo luận trong 'Nhạc cụ dân tộc' bắt đầu bởi Prebronzer, 15/8/13.

  1. Prebronzer

    Prebronzer Member

    Do Pre chép lại và bổ xung một vài chỗ cho cá nhân dễ hiểu, xin up cho bà con tham khảo, đúng sai cùng đóng góp.
    Cách viết dân gian không hàn lâm, nhưng có nhiều điểm cần mà các tài liệu khác lại ít quan tâm.
    ĐÀN NGUYỆT CHẦU VĂN
    Đàn nguyệt có hai dây và có hai kiểu lên dây chính :
    1- Kiểu dây bằng
    Dây bằng là dây cách nhau một quãng bốn :
    Theo cách dân gian :
    - dây trong ( đại ) buông là nốt rề
    - dây ngoài ( tiểu ) là nốt sòn
    Theo các tài liệu của nhạc viện gọi tên nốt trên dây khác :
    - dây trong buông là nốt sòn
    - dây ngoài là nốt đô
    Thống nhất cách lên dây là kiên dân gian, kiểu nhạc viện để tham khảo.
    Đàn nguyệt có 10 phím ( đàn kìm Nam bộ chỉ có 7 phím không có 3 phím cuối).
    Cách gọi nốt nhạc tương ứng phím đàn :

    Dây quãng Bốn : Còn gọi là dây bằng (Rề -Son) hoặc ( Đồ-Son)
    Dây đại

    [​IMG]

    Dây tiểu :

    [​IMG]

    Cách so dây :
    Theo cách dân gian (cách nhạc viện là giống nhau) chỉ khác độ cao nốt:
    Theo cách dân gian : sau khi lên dây đại là rề (tương ứng nốt D trên máy lên dây)
    Ta lên dây tiểu, sao cho có độ cao bằng dây đại bấm ở phím thứ hai sẽ là nốt sòn.
    Theo cách nhạc viện : sau khi lên dây đại là sòn.
    Ta chỉ xem xét cách dân gian.
    Ta lên dây tiểu, sao cho có độ cao bằng dây đại bấm ở phím thứ hai sẽ là nốt đô.
    Trên hai dây ta ta không có đủ 7 nốt nhạc, ta sẽ thiếu nốt pha và đô .
    Từng dây có nốt nhạc sau :
    Dây đại : chỉ gồm 5 / 7 nốt nhạc

    [TABLE]
    [TR]
    [TD]0[/TD]
    [TD]1[/TD]
    [TD]2[/TD]
    [TD]3[/TD]
    [TD]4[/TD]
    [TD]5[/TD]
    [TD]6[/TD]
    [TD]7[/TD]
    [TD]8[/TD]
    [TD]9[/TD]
    [TD]10[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]Rề[/TD]
    [TD]Mì
    Pha[/TD]
    [TD]Sòn[/TD]
    [TD]Là[/TD]
    [TD]Sì[/TD]
    [TD]Rê[/TD]
    [TD]Mi
    Pha[/TD]
    [TD]Son[/TD]
    [TD]La[/TD]
    [TD]Si [/TD]
    [TD]Rê[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    Như vậy thiếu nốt Pha sẽ nhấn từ nốt Mi ( phím 1 và 6), nốt đô có trên dây tiểu.
    Dây tiểu :
    [TABLE]
    [TR]
    [TD]0[/TD]
    [TD]1[/TD]
    [TD]2[/TD]
    [TD]3[/TD]
    [TD]4[/TD]
    [TD]5[/TD]
    [TD]6[/TD]
    [TD]7[/TD]
    [TD]8[/TD]
    [TD]9[/TD]
    [TD]10[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]Sòn[/TD]
    [TD]Là
    Si[/TD]
    [TD]Đô[/TD]
    [TD]Rê[/TD]
    [TD]Mi
    Pha[/TD]
    [TD]Son[/TD]
    [TD]La
    Si[/TD]
    [TD]Đố[/TD]
    [TD]Rế[/TD]
    [TD]Mí
    Phá[/TD]
    [TD]Són[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    Như vậy thiếu nốt Si sẽ nhấn từ nốt La lên ( phím 1 và 6)
    Và Pha sẽ nhấn từ nốt Mi lên ( phím 4 và 9)
    Do cách chép dân gian, người ta thường phân các nốt trên dây bằng gồm :
    Các nốt có ba bậc :
    -Nốt Rê có ba bậc : Rề : trầm, Rê: trung, Rế : cao
    -Nốt Mi có ba bậc : Mì : trầm, Mi : trung, Mí : cao
    -Nốt Son có ba bậc : Sòn : trầm, Son : trung, Són : cao
    Các nốt có hai bậc :
    - Nốt La có hai bậc : Là : trầm, La : trung
    - Nốt Si có hai bậc : Si : trầm, Si : trung
    - Nốt Đô có hai bậc : Đô: trung, Đố : cao
    Nốt Pha cũng có ba bậc nhấn lên từ các bậc của nốt Mi
    Ghi chú : nếu chép trên không nhạc thì tự vị trí nốt sẽ xác định độ cao, không cần phân bậc
    2- Kiểu dây lệch
    Dây bằng là dây cách nhau một quãng năm :
    Theo cách dân gian :

    • dây trong ( đại ) buông là nốt rề
    • dây ngoài ( tiểu ) là nốt la, do tăng dây ngoài bằng lên một cung
    Cách dân gian giữ nguyên dây trong , dây ngoài tăng lên một cung
    Theo các tài liệu của nhạc viện gọi tên nốt trên dây và cách lên dây khác :
    • dây trong buông là nốt pha , do từ dây bằng hạ xuống
    • dây ngoài là nốt đô, giữ nguyên
    Thường lại giữ nguyên dây ngoài , dây trong giảm xuống một cung
    Thống nhất cách lên dây là kiên dân gian, kiểu nhạc viện để tham khảo.
    Đàn nguyệt có 10 phím ( đàn kìm Nam bộ chỉ có 7 phím không có 3 phím cuối).
    Cách gọi nốt nhạc tương ứng phím đàn :
    Dây quãng Năm : Còn gọi là dây lệch (Rề - La) hoặc ( Đồ- Pha)
    Dây đại :
    [​IMG]
    Dây tiểu :

    [​IMG]

    Từng dây có nốt nhạc sau :
    Dây đại : chỉ gồm 5 / 7 nốt nhạc, giữ nguyên giống dây bằng

    [TABLE]
    [TR]
    [TD]0[/TD]
    [TD]1[/TD]
    [TD]2[/TD]
    [TD]3[/TD]
    [TD]4[/TD]
    [TD]5[/TD]
    [TD]6[/TD]
    [TD]7[/TD]
    [TD]8[/TD]
    [TD]9[/TD]
    [TD]10[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]Rề[/TD]
    [TD]Mì
    Pha[/TD]
    [TD]Sòn[/TD]
    [TD]Là[/TD]
    [TD]Sì[/TD]
    [TD]Rê[/TD]
    [TD]Mi
    Pha[/TD]
    [TD]Son[/TD]
    [TD]La[/TD]
    [TD]Si [/TD]
    [TD]Rê[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    Như vậy thiếu nốt Pha sẽ nhấn từ nốt Mi ( phím 1 và 6), nốt đô có trên dây tiểu.
    Dây tiểu : tăng lên một cung
    [TABLE]
    [TR]
    [TD]0[/TD]
    [TD]1[/TD]
    [TD]2[/TD]
    [TD]3[/TD]
    [TD]4[/TD]
    [TD]5[/TD]
    [TD]6[/TD]
    [TD]7[/TD]
    [TD]8[/TD]
    [TD]9[/TD]
    [TD]10[/TD]
    [/TR]
    [TR]
    [TD]Là[/TD]
    [TD]Sì
    Đô[/TD]
    [TD]Rê[/TD]
    [TD]Mi[/TD]
    [TD]Pha[/TD]
    [TD]La[/TD]
    [TD]Si
    Đô[/TD]
    [TD]Rế[/TD]
    [TD]Mí[/TD]
    [TD]Phá[/TD]
    [TD]Lá[/TD]
    [/TR]
    [/TABLE]
    Như vậy thiếu nốt Đô sẽ nhấn từ nốt Si lên ( phím 1 và 6)
    Hai nốt Son và Đô có thể mượn từ dây đại
    Do cách chép dân gian, người ta thường phân các nốt trên dây bằng gồm :
    Các nốt có ba bậc :
    -Nốt Rê có ba bậc : Rề : trầm, Rê: trung, Rế : cao
    -Nốt Mi có ba bậc : Mì : trầm, Mi : trung, Mí : cao
    -Nốt Son có hai bậc : Sòn : trầm, Son : trung
    - Nốt La có ba bậc : Là : trầm, La : trung, Lá : cao
    - Nốt Si có hai bậc : Si : trầm, Si : trung
    - Nốt Pha có hai bậc : Pha : trung, Phá : cao
    Nốt Đô cũng có hai bậc nhấn lên từ các bậc của nốt Si
    Ghi chú : nếu chép trên không nhạc thì tự vị trí nốt sẽ xác định độ cao, không cần phân bậc

    Phần tiếp theo là bài lưu thủy và 16 đoạn lưu không chép theo lối dân gian ( không dùng bản nhạc). Cách chép này có hạn chế không phân định độ cao quãng tám của nốt mà dùng dấu ( Rề, Rê, Rế) và không biết trường độ từng nốt.
    Pre có so sánh hoàn toàn giống các bản nhạc đã được chép trên khuông nhạc trong tài liệu :
    Những làn điệu trong hát chầu văn của Hải Phòng- năm 2007.
    Phần này theo Pre tham khảo tài liệu Hải Phòng tốt hơn.
     

    Các file đính kèm:

    • 01.jpg
      01.jpg
      Kích thước:
      64.1 KB
      Đọc:
      493
    • 02.jpg
      02.jpg
      Kích thước:
      67.5 KB
      Đọc:
      382
    • 03.jpg
      03.jpg
      Kích thước:
      58.1 KB
      Đọc:
      373
    • 04.jpg
      04.jpg
      Kích thước:
      64.3 KB
      Đọc:
      366
    Bài viết mới
    Kèn tầu bởi hoangtu_hatvan, 21/4/16 lúc 02:16
    Bán đàn Nguyệt + bộ gõ bởi a2z, 6/4/16 lúc 10:06
    Chỉnh sửa cuối: 15/8/13

    Bình Luận Bằng Facebook

  2. Prebronzer

    Prebronzer Member

    Để có thể so sách về cách chép nhạc dân gian và theo hệ thống khuông nhạc thông dụng, Pre nêu ví dụ :
    Bản nhạc đầu tiên được tài liệu hướng dẫn là bản Lưu Thủy chia làm 16 câu :

    [​IMG]



    Dòng chữ dưới khuông nhạc là cách chép nốt bằng chữ trong tài liệu.
    Như trên đã nói nó khó phần biết những nốt cùng tên cách nhau một quãng tám và trường độ từng nột cụ thể.
     

    Các file đính kèm:

    • 05.jpg
      05.jpg
      Kích thước:
      57.4 KB
      Đọc:
      235
    Chỉnh sửa cuối: 9/10/13
  3. quoctam

    quoctam New Member

    cám ơn các bác giúp đỡ nhiều lắm cho em xin thêm vai loi nữa nha
     
  4. quoctam

    quoctam New Member

    bác ơi em rất muốn học đàn nhưng mà em thấy chưa rõ lắm xin chỉ giáo thêm .ở một bài viết có ghi nốt nhạc là dây tiểu và dây đại mà em rò không ra nếu dây tiểu là dây nhỏ thì xem trên nốt nhạc rất cao còn là dây đại thì lại thấp quá .vậy làm ơn cho em biết dây đại là dây trên hay dây dưới ? cám ơn bác nhiều nha .
     
  5. quoctam

    quoctam New Member

    xin lỗi nha bây giờ em mới để ý hóa ra còn có cách gọi dân gian và nhạc viện hôm trước em không thấy ,hôm nay xem kỹ thảo nào đánh theo lối nhạc viện không vào nổi hôm nay thấy có 2 cách em mới biết .ngày trước có người bảo em theo lối lưu sàng sề lên bây giờ thay đổi bỡ ngỡ quá '''
     
    hiepvu thích bài này.
  6. hiepvu

    hiepvu Member

    Hò xừ xang...
     

Chia sẻ trang này