Câu truyện về bà cháu mình

Thảo luận trong 'Hát then' bắt đầu bởi minhty_llss, 21/7/11.

Lượt xem: 6,058

  1. minhty_llss

    minhty_llss New Member

    Trong đêm khai mạc và ngày thi đầu tiên tại Liên hoan nghệ thuật hát then, đàn tính toàn quốc lần thứ 3 (diễn ra tại Bắc Kạn), tiết mục biểu diễn của lão nghệ nhân Mông Thị Sấm và cháu ngoại Chu Văn Minh (đoàn Lạng Sơn) đã thôi miên khán giả.
    Ở tuổi 71 với trên 50 năm hát then, bà Sấm đã đi hết Việt Nam, đi một nửa đất nước Trung Quốc và sắp sang châu Âu để hành đạo. Gọi là hành đạo bởi theo bà Sấm, then là cuộc sống, là tín ngưỡng tối cao nên không thể nói là biểu diễn.

    Then thu phục bà Sấm từ khi 17 tuổi. Tiếng hát du dương, bổng trầm của then đã mê hoặc cô gái thôn quê. Khi ấy, cô thiếu nữ tên Sấm đã không ít lần dối cha mẹ để chạy qua phố Kỳ Lừa nghe mẹ thày Nguyễn Thị Dần hát. Bởi tình yêu và sự đam mê, chẳng lâu sau, cô Sấm đã được cụ Dần nhận làm đệ tử. Dòng máu then đã chảy trong trái tim người con gái dân tộc Nùng, xứ Lạng. Bầu nhiệt huyết đó căng đầy cho đến tận hôm nay. Bà Sấm nói, đã say đã yêu rồi thì không thể bỏ được. Đó là trọng trách, là sứ mệnh.

    Đêm khai mạc Liên hoan nghệ thuật hát then lần thứ 3 năm 2009 tại Bắc Kạn, bà Sấm và cháu ngoại Chu Văn Minh (19 tuổi) đã trình diễn tác phẩm Co Lùng (cây đa). Truyện kể về việc quan quân then trên đường lên thiên đình gặp Ngọc Hoàng đã nghỉ dưới tán một gốc đa già cổ thụ. Quan làng (một nhân vật trong then) nhìn mỗi cành, mỗi nhánh của cây đa lại thấy một ý nghĩa riêng. Cành thì làm nên sông biển, núi rừng; nhánh lại chở che mưa nắng cho con người... Cứ vậy, mái đa như nguồn cội nhắc nhở con người giữ gìn luân thường đạo lý, khuôn phép của kiếp người.

    Bà Sấm nói: "Then vô cùng có ý nghĩa, nó là cuộc sống và có giá trị muôn đời. Người hát then không phải tín đồ cuồng đạo. Nội dung lời then đã nuôi dưỡng tâm hồn, làm cho nó trong sáng, cảm hoá, dìu dắt, định hướng để con người tìm thấy niềm hân hoan, tạo dựng hạnh phúc. Nếu được, tôi xin hát đến trọn đời để phục vụ nhân sinh". Với suy nghĩ đó, cụ Sấm đã truyền nghề cho hơn 20 đệ tử. Họ gọi cụ là mẹ thày, tiếp tục sứ mệnh, trọng trách gìn giữ nét nhân văn của hát then, làm hồi sinh, mang lại hạnh phúc cho con người.

    Cụ Sấm có ba người cháu. Cháu ngoại là Chu Văn Minh đã ở cùng với cụ từ nhỏ. Lên ba tuổi, Minh đã bắt đầu nhún nhảy, bi bô hát theo bà ngoại. Năm nay, Minh 19 tuổi và thuộc được rất nhiều điệu then cổ. Tại Liên hoan dân ca toàn quốc vừa qua, Minh giành giải A với bài then cổ Mượn gậy yêu tinh.

    Lúc Minh còn bé, bà ngoại đã dựng một thời khoá biểu để có thời gian bà dạy cháu hát then. Khi đã thấm then, và cả bây giờ, Minh thường xuyên đề nghị bà dạy hát vượt khung. Nhiều lần hai bà cháu say mê hát suốt đêm. Tình yêu then đã đưa Minh trở thành sinh viên của trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật Lạng Sơn. Em cũng tham gia CLB hát then, đàn tính của tỉnh. Rất khiêm tốn về trình độ then song Minh cũng khẳng định, ở lứa tuổi của em hiếm có ai thuộc được nhiều điệu then cổ. Nói về bà ngoại, Minh tỏ vẻ tôn kính, em chưa từng thấy một bà then nào có nghệ thuật hát lôi cuốn, cảm hoá sâu sắc như bà ngoại.

    http://tintuc.xalo.vn/001858291355/Hai_ba_chau_voi_niem_dam_me_hat_then.html
    mọi người có thể coppy đường link trên và đọc hi hi
     
    Chỉnh sửa cuối: 21/7/11

    Bình Luận Bằng Facebook

  2. Hồi trước đi bảo tàng Dân Tộc, mình xem phim tài liệu về hát then mà mê luôn.
     
  3. Phố Kép

    Phố Kép New Member

    Thế này vẫn lưu giữ được 1 số bản then cổ mà không lo bị thất truyền!
     
  4. hoa.xuyen.tuyet

    hoa.xuyen.tuyet New Member

    Giá mà được nghe một chút giai điẹu hát then thì tốt quá :D
     
  5. mantico

    mantico Quản Trị Website

    Lần về Lạng sơn được nghe hát then của một thầy còn trẻ . Thấy bị lôi cuốn bởi tiếng đàn của then , giọng hát hòa quyện vào cây đàn tính có cảm giác như mình bị mê hoặc bởi cái gì đó rất vô hình . Khi nào lại có dịp lên vùng cao để nghe then ?
     
  6. Phố Kép

    Phố Kép New Member

    chỗ em đến ngày hội của huyện huyện có tổ chức hát đủ các thế loại cũng có hát then này tha hồ mà xem
     
  7. Mình thích xem và nghe Then ở các lễ cúng hơn
     
  8. Phố Kép

    Phố Kép New Member

    mình thì chưa có dịp được nghe ở lễ cúng hnào phải đi xem mới được
     
  9. hoa.xuyen.tuyet

    hoa.xuyen.tuyet New Member

    Các bạn có muốn nghe hát Then cổ không nhỉ?
    Mình hiện tại có sưu tầm được một vài bản, trong thời gian tới sẽ post lên mọi người cùng thương thức :D :D :D
     
  10. Phố Kép

    Phố Kép New Member

    híc then 'Cổ' thì quý quá còn gì mong bạn sớm post nhé
     
  11. hoa.xuyen.tuyet

    hoa.xuyen.tuyet New Member


    Mình sẽ cố găng post trong thời gian sớm nhất. Có thể hôm nay hoặc ngay mai. :))
    Nghe bài hát then cổ Pét mè pét ngoằng do các em nghệ nhân 8 đến 10 tuổi hát thật tuyệt
    Nghe hát then Pụt ( một hình thức hát nghi lễ thờ cúng) cũng thật tuyệt.

    Bác nào biết tiếng dân tộc thì dịch giúp tên bài trên nhỉ? :))
     
  12. Phố Kép

    Phố Kép New Member

    mình vừa hỏi mấy cô người Tày ở cửa nhà mình mấy cô ấy bảo không biết:(( ôi đau lòng quá :(
     
  13. hoa.xuyen.tuyet

    hoa.xuyen.tuyet New Member

    Không sao, mình là người dân tộc Tày mà, mình dịch giúp bạn rồi:

    Pét mè pét ngoằng có nghĩa là Bắt ve sầu :))

    Mọi người có thể lắng nghe giai điệu bài hát then cổ này tại đây:
    http://hatvan.vn/forum/showthread.php?t=1053
     
  14. Phố Kép

    Phố Kép New Member

    vâng hihi mà bạn vẫn biết tiếng của dân tộc bạn là mình thấy vui quá :)
     
  15. minhty_llss

    minhty_llss New Member

    em ơi nếu thích nghe và xem then cổ trong các lễ cúng thì đợi đến tết thì lên lạng sơn nhé. hi hi anh sẽ đưa em đi xem "lẩu then" 1 nghi lễ then rất là tuyệt vời
     
  16. minhty_llss

    minhty_llss New Member

    he he sai ồy nhé chính xác thì hôk phải "pét" đâu phải là "pắt mèeng pắt ngoảng" hi hi
     
  17. minhty_llss

    minhty_llss New Member

    hi hi rất cám ơn mọi người đã vào đọc bài viết của mình nếu mọi người muốn xem hát then hoặc xem làm then thì đến tháng giêng bà mình làm lễ lẩu then thì mình rất vui mời mọi người lên lạng sơn tới nhà mình xem hi hi sang năm tới bà mình sẽ làm mà nhưng chưa biết chính xác cụ thể là ngày nào. nhưng nếu các bạn có hứng thú thì mình sẽ thông tin tới các bạn hi hi
    ngoài ra nếu các bạn có thắc mắc gì về hát then mình có thể chia sẻ với các bạn hi hi rât hân hạnh làm quen với các bạn
     
  18. Mèo Ngoan

    Mèo Ngoan New Member

    @ minhty: như vậy bạn chính là bạn Minh trong bài báo trên phải không? Mong rằng một ngày không xa được nghe bạn hát.
     
  19. Được thế thì còn gì bằng ạ!
    Àh tiện đây anh cho em hỏi trong lẩu then, có đoạn bà then cầm cái hoa chuối là ý nghĩa gì ạ?
     
  20. minhty_llss

    minhty_llss New Member

    ừh hi hi
    trong then thì có rất nhiều dòng then khác nhau, có then tày, then nùng, mỗi 1 dòng then lại có các nghi lễ khác nhau
    nhưng theo anh hiểu thì như này nhé cái hao chuối kia đc ví như 1 con gà mái rất to đang mang thai rất nhiều con gà con ( chính là những qur chuối bé nhỏ bên trong búp chuối) con gà đấy đc coi như 1 lễ vật để thánh (1 vị thánh then có thể hiểu giống như 1 giá đồng đã nhập vào bà then) khi bà then cầm búp hoa chuối đó trên tay nghĩa là thánh đang kiểm tra lễ vật và nhận lấy lễ và chứng cho đàn lễ đó đc "đắt lễ"
    hi hi trong lẩu then sẽ có nghi lễ đó em ạ
     

Chia sẻ trang này