Cách đây chắc được khoảng 10 năm mình mới biết và bắt đầu nghe hát văn ở cả băng đĩa và những vấn hầu , ban đầu mình thấy là lắm vì người ta cứ hát "Thuyền lan" ... và mình tự nhủ chắc do vấn đề về giọng địa phương nên hơi nghọng thôi thì cũng chả sao ! Càng về sau này khi đã thấy yêu hát văn nhiều hơn mình với tự tìm hiểu ... nghe ở nhiều cung văn khác nhau ... nhất là cố gắng nghe được các cụ cao niên hát thì theo mình nó phải là "thuyền lan" mới đúng .
Nếu là thuyền nan thì nó hơi tầm thường quá , thật ra nếu đúng là thuyền nan thì nó bé tí tẹo ... chắc đi sông nước vậy chả có ông quan nào dùng .
Chơi thuyền Hồ Tây[1]
của Nguyễn Khuyến
Thuyền lan
[2] nhè-nhẹ.
Một con thuyền đủng đỉnh dạo Hồ Tây.
Sóng rập-rờn sắc nước lẩn chiều mây
[3],
Bát-ngát nhẽ
dễ trêu người du-lãm
[4].
Yên thủy mang-mang vô hạn cảm,
煙 水 茫 茫 無 限 感
Ngư long tịch-tịch thục đồng tâm
[5].
魚 龍 寂 寂 孰 同 心
Rượu lưng bầu, mong-mỏi bạn tri-âm
[6].
Xuân vắng-vẻ, biết cùng ai ngâm họa?
Gió hây-hẩy bõng nức mùi hương xạ,
Nhác trông lên, vách phấn
[7] đã đôi bài.
Thơ ai, xin họa một vài.
Chú thích :
- ▲ Hồ Tây: tên một cái hồ ở phía tây thành phố Hà Nội lại có tên chữ là "Lãng bạc hồ".
- ▲ Thuyền lan: thuyền làm bằng gỗ mộc lan.
- ▲ Sắc nước lẩn chiều mây (lẩn: ẩn ở dưới; chiều: vẻ): màu nước hồ có vẻ mây che phủ, vì mặt nước phản chiếu mây ở trên trời.
- ▲ Người du lãm (du: chơi, lãm: xem): người đi chơi để xem cảnh.
- ▲ Câu 5-6: Hơi (yên: nghĩa đen nghĩa là khói) (và) nước mông mênh (gây nên mối) cảm xúc vô hạn. Cá (và) và rồng vắng vẻ (biết lấy) ai (làm bạn) đồng tâm (với mình).
- ▲ Tri âm: nghĩa chính là biết âm luật, biết thưởng thức tiếng đàn hay của một người nào. Nghĩa rộng (ở đây) là người bạn thân thiết, hiểu biết mình, cũng như chữ "tri kỷ".
- ▲ Vách phấn: vách quét vôi trắng.
Càng làm cho mình thấy nó đúng hơn !
Còn các bạn thì thế nào ?
PS : và nếu nhìn vào hai câu thơ đó thì "Chiếc thuyền lan nổi dòng sông xích bích " .... chắc chắn phải là chữ " nổi " rồi chữ " lội " hay "xuôi" có vẻ không hợp lý .